الەمگە ايگىلى فرانسۋز رەجيسسەرى توني گاتليف 77 جاسىندا قايتىس بولدى. ول روما مادەنيەتىن دارىپتەگەن جيىرمادان استام فيلم تۇسىرگەن ەدى. بۇل تۋرالى infohub.kz سايتى حابارلايدى.
گاتليفتىڭ وتباسى AFP اگەنتتىگىنە بەرگەن مالىمدەمەسىندە، ول سارسەنبى كۇنى فرانسيانىڭ پروۆانس ايماعىنداعى ارل قالاسىندا «تاريحي فيلم جوباسى» ۇستىندە جۇرگەندە «دەنساۋلىق پروبلەماسىنان» قايتىس بولعانىن حابارلادى. وتباسى مالىمدەمەسىندە: «ونىڭ فيلمدەرىنىڭ سۇلۋلىعى، جومارتتىعى، قۋانىشى، پوەزياسى جانە مۋزىكاعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى بىزبەن ماڭگى قالادى»، — دەلىنگەن.
جۇبايى، بالالارى مەن نەمەرەلەرى وعان «Latcho Drom» — ياعني روما تىلىندە «ءقاۋىپسىز ساپار» دەگەن تىلەك ءبىلدىردى. بۇل ءسوز گاتليفتىڭ 1993 جىلى شىققان جانە وعان ۇلكەن اتاق اكەلگەن ءفيلمىنىڭ اتاۋى بولدى. بۇل فيلم ءۇندىستاننان يسپانياعا دەيىنگى روما مۋزىكاسىن دارىپتەگەن جانە سول جىلى كانن كينوفەستيۆالىندە «ەرەكشە كوزقاراس» (Un Certain Regard) سىيلىعىن جەڭىپ العان ەدى.
گاتليف 1997 جىلى «Gadjo Dilo» فيلمىمەن تاعى دا تابىسقا جەتتى. بۇل فيلمدە رومەن ديۋريس رۋمىنيادا روما ءانشىسىن ىزدەگەن فرانسۋزدىڭ ءرولىن سومدادى. فيلم لوكارنو كينوفەستيۆالىندە «كۇمىس بارىس» سىيلىعىن جانە «سەزار» سىيلىعىن ۇزدىك ءتۇپنۇسقا مۋزىكا ءۇشىن الدى.
گاتليف 1948 جىلى الجيردە ميشەل داحماني ەسىمىمەن دۇنيەگە كەلگەن. ونىڭ تەگى جارتىلاي بەربەر، جارتىلاي روما بولعان. 1960 جىلى الجير تاۋەلسىزدىك سوعىسى كەزىندە فرانسياعا قونىس اۋدارعان. ءجاسوسپىرىم كەزىندە ول قيىن ءومىر ءسۇردى. AFP-گە بەرگەن سۇحباتىندا ول: «مەن زورلىقشىل ەدىم، مەنىمەن ارالاسپاعانىڭىزدى قالايسىز؛ مەن جامان بالا ەدىم... مەن ەشكىمدى تىڭدامادىم؛ مەن ءۇشىن ەرەسەكتەر — ءبارى — جاۋ ەدى»، — دەپ ەسكە الدى. ول 12 جاسىندا پوليسيا توقتاتقاننان كەيىن الجيردەگى ساياباقتىڭ اتىمەن گاتليف دەپ اتاۋىن وزگەرتتى.
ونىڭ كەيىنگى فيلمدەرىنىڭ ىشىندە، ديۋريس ويناعان «Exils» ءفيلمى ونىڭ الجيرلىك مۇراسىن زەرتتەدى جانە 2004 جىلى كانندا ۇزدىك رەجيسسەر سىيلىعىن جەڭىپ الدى.
فرانسيانىڭ مادەنيەت ءمينيسترى كاترين پەگار گاتليفتىڭ «سوقپاقسىز جولدارعا، شەكارالاردى جويۋعا جانە ءجيى نازاردان تىس قالاتىن ومىرلەرگە دەگەن قۇشتارلىعى بولعانىن» ايتتى. ول: «ول مۋزىكانى، قوزعالىستى، كوشى-قوندى جانە بوستاندىقتى وزىنە ءتان ەنەرگيامەن ءتۇسىردى»، — دەپ قوستى.