اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ قىتايمەن جاساندى ينتەللەكت سالاسىندا بىرلەسكەن كاسىپورىن قۇرۋ مۇمكىندىگىن جوققا شىعاردى. ونىڭ پايىمداۋىنشا، مۇنداي قادام امەريكانىڭ باستى ەكونوميكالىق باسەكەلەسىنە «قۇپيالاردى تاپسىرۋمەن» تەڭ بولار ەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
سەيسەنبى كۇنى ۆاشينگتوندا وتكەن ءىس-شارادا ترامپ قوعامدىق الاڭداۋشىلىق كۇشەيىپ تۇرسا دا، تەحنولوگيا دامۋىن تەجەيتىن ەشقانداي شەكتەۋ قويۋعا قارسى ەكەنىن تاعى دا ايتتى. جۇڭگو پرەزيدەنتى سي ءسزينپيننىڭ وتكەن اپتادا اق ۇيگە ساپارىنان كەيىن بەيجىڭ مەن ۆاشينگتون جاڭا جاساندى ينتەللەكت ديالوگىن باستاعانىن جاريالاپ، كەلەسى كەزدەسۋلەردى قاراشا ايىنا جوسپارلاعان بولاتىن. ەكى ەل جاساندى ينتەللەكتكە قاتىستى وقيعالار كەزىندە تۇسىنىسپەۋشىلىكتى بولدىرماۋ ءۇشىن جاڭا بايلانىس ارناسىن دا قۇردى.
سەيسەنبىدەگى America.gov — مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى وڭتايلاندىرۋعا ارنالعان جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندەگى جاڭا سايتتىڭ تۇساۋكەسەرىنە ارنالعان ءىس-شارادا ترامپ اقش-تىڭ جاساندى ينتەللەكت سالاسىندا «الدەقايدا الدا» كەلە جاتقانىن جانە ىقتيمال باسەكەلەستەرمەن «ارالاسپايتىنىن» مالىمدەدى.
«ەگەر سولاي ىستەسەك، بىزدە بار، ولار [جۇڭگو] يەلەنگىسى كەلەتىن كوپتەگەن قۇپيانى بەرەمىز، نەمەسە كەز كەلگەن باسقا دا ادامدار الادى»، — دەدى ول. «شىنىن ايتقاندا، ءۇشىنشى ورىندا ەشكىم جوق... ءبارى ءبىز بەن قىتايدىڭ اراسىندا».
ترامپ وتكەن اپتادا سي سزينپينمەن كەزدەسۋىندە جاساندى ينتەللەكت تاقىرىبى كوتەرىلگەنىن، الايدا تەحنولوگيانى دامىتۋ ءۇشىن قانداي دا ءبىر بىرلەسكەن ىنتىماقتاستىققا قارسى ۇستانىمىندا قاتاڭ تۇرعانىن قوستى.
«سوندا ولار ءبىز بىلەتىن، ءبىراق ولار بىلمەيتىن نارسەلەرگە بىردەن قول جەتكىزە الادى»، — دەدى ول جانە «ءبىز ءقازىر قىتايدان دا، قالعانداردىڭ بارىنەن دە الدا كەلەمىز، وسىلاي قالۋىن قالايمىن» دەپ اتاپ ءوتتى.
ترامپتىڭ سي سزينپينمەن كەزدەسۋىنە دەيىن قىتايدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى «ءقاۋىپ تۋرالى اڭگىمەلەر» مەن قاقتىعىس جاساندى ينتەللەكتىنى باسقارۋعا كەدەرگى كەلتىرەتىنىن ەسكەرتكەن بولاتىن.
ىشكى ساياساتتا ترامپ جاساندى ينتەللەكتىڭ ىقتيمال قاۋىپتەرىنە قاتىستى قوعامدىق الاڭداۋشىلىقتىڭ كۇشەيۋىنە جانە قوسىمشا ساقتاندىرعىش شارالار قابىلداۋ تالاپتارىنا تاپ بولىپ وتىر.
قىركۇيەك ايىنىڭ سوڭىندا Politico جاريالاعان ساۋالناماعا سايكەس، ءاربىر ءۇش امەريكاندىقتىڭ ەكەۋى جاساندى ينتەللەكتىڭ ادامزاتتى جويۋىنىڭ كەمىندە «ورتاشا» ءقاۋپى بار دەپ ەسەپتەيدى. ساۋالناماعا قاتىسقان ترامپ جاقتاستارىنىڭ ەداۋىر بولىگى — 44 پايىزى — جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋدى توقتاتا تۇرعاندى قالايتىنىن ايتقان.
الايدا اقش پرەزيدەنتى قاۋىپسىزدىككە قاتىستى الاڭداۋشىلىقتى بىرنەشە رەت ەلەمەي، ونى «ادىرمە» دەپ اتاپ، ءوزى «راديكال سولشىل Dumocrats» جاساپ وتىر دەپ مالىمدەگەن «جاھاندىق جىلىنۋ الاياعىنا» تەڭەدى.