اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ يرانمەن، ءتىپتى تەگەران يادرولىق باعدارلاماسىن جالعاستىرسا دا، كەلىسىم جاساۋى مۇمكىن، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
The Wall Street Journal دەرەككوزدەرىنىڭ مالىمەتىنشە، ترامپ بىرنەشە اپتا بويى يرانمەن سوعىستا جەڭىسكە جەتكەنىن جاريالاۋعا دايىندالعان، ءبىراق تەگەران ورمۋز بۇعازىن تولىق اشقان جاعدايدا عانا. جوعارى لاۋازىمدى كومەكشىلەرىمەن جەكە اڭگىمەلەرىندە ول يادرولىق كەلىسىمنەن باس تارتۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعان. الايدا يران ەركىن كەمە جۇزۋگە رۇقسات بەرۋ ءۇشىن قاتاڭ تالاپتار قويعاندا بۇل ماقسات كۇردەلەنە ءتۇستى: ميللياردتاعان دوللار، ايماقتان امەريكان اسكەرلەرىن شىعارۋ جانە تەڭىز بلوكاداسىن توقتاتۋ.
ستراتەگيالىق جانە حالىقارالىق زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ تاياۋ شىعىس باعدارلاماسىنىڭ ديرەكتورى مونا ياكۋبيان: "وقيعالاردىڭ بۇل جىلدام تىزبەگى ترامپتىڭ قاقتىعىستان شىعۋ مۇمكىندىكتەرىنىڭ تاعى دا تارىلعانىن كورسەتەدى. ترامپ بومبالاۋ ناۋقانىن كەڭەيتۋ ءقاۋپىن بىرنەشە رەت ءتوندىردى، سودان كەيىن باس تارتتى. الايدا كەيىنگى كەلىسسوزدەردەگى بىلىق تەگەراننىڭ ۇزاق ءارى جويقىن قاقتىعىسقا دايىن ەكەنىن كورسەتەدى. يراننىڭ بۇعازدى قايتا اشۋ تۋرالى سوڭعى قاتاڭ تالاپتارى پرەزيدەنتكە بەتىن ساقتاپ، قاقتىعىستان اۋلاق بولۋ جولىن تابۋدى قيىنداتا تۇسۋدە"، - دەدى.
ساۋىردەن بەرى ديپلوماتيالىق كەلىسسوزدەرگە اق ءۇيدىڭ يران ەشقاشان يادرولىق قارۋ المايدى دەگەن ۋلتيماتۋمى كولەڭكە ءتۇسىرىپ كەلەدى. ترامپ يادرولىق كەلىسسوزدەردى كەڭىرەك ديالوگقا قوسۋعا تىرىستى، ءبىراق ولار تىم كۇردەلى بولىپ شىقتى، بۇل اق ءۇيدى ورمۋز بۇعازىنىڭ جۇمىسىن قالپىنا كەلتىرۋگە نازار اۋدارۋعا ءماجبۇر ەتتى. يراننىڭ سۋ جولىن زىمىراندىق جانە دروندىق شابۋىلدارمەن جابۋ قابىلەتى كوممەرسيالىق كەمە قاتىناسىن توقتاتىپ، الەمدىك مۇناي نارىقتارىن ءدۇر سىلكىندىرگەن كۇشتى قىسىم رىچاگىنا اينالدى. ترامپ بۇعازدىڭ اشىق ەكەنىن بىرنەشە رەت مالىمدەدى، ءبىراق بۇل ۋادەلەر مەرزىمىنەن بۇرىن بولدى.
باسىلىمدا: "ءقازىر ارالىق سايلاۋعا ءۇش ايدان از ۋاقىت قالعاندا جانە بەنزين باعاسى اقپان ايىنىڭ سوڭىنداعى سوعىس باستالعانعا دەيىنگىدەن ءالى دە الدەقايدا جوعارى بولعاندىقتان، ترامپ امەريكان قوعامىنا سوعىستىڭ جەڭىسكە جەتكەنىن ايتۋدىڭ جولدارىن ىزدەپ جاتىر. سوڭعى كۇندەرى ترامپ جۋرناليستەرگە ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان بەرگى ەڭ ءىرى اسكەري شابۋىلدى باستاۋعا دايىن ەكەنىن، ءبىراق اقش وداقتاستارى ونى بۇعان جىبەرمەگەنىن ايتتى. ول كەلىسىم "ءسوزسىز" دەپ تالاپ ەتتى، ءبىراق ول ءالى جاسالعان جوق"، - دەپ اتاپ وتىلگەن.
يران ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك جوعارى كەڭەسىنىڭ حاتشىسى موحامماد باگەر زولگادر يران بۇعازدى اشپاس بۇرىن اقش سوعىستى تولىعىمەن توقتاتىپ، تەڭىز بلوكاداسىن الىپ تاستاپ، اسكەرلەرىن شىعارىپ، بارلىق سانكسيالاردى جويىپ، يراننىڭ قاتىرىلعان اكتيۆتەرىن بوساتىپ، اسكەري وتەماقى تولەپ، قاۋىپ-قاتەر مەن قورلاۋلاردى توقتاتىپ، ايماقتاعى يران وداقتاستارى - ميليسيالارعا قارسى اسكەري ارەكەتتەردى توقتاتۋى كەرەك دەپ مالىمدەدى.