اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ يرانعا قارسى ەڭ ءىرى سوققىلاردى جاساۋعا جاقىن ەكەنىن مالىمدەدى. بۇل — يراننىڭ پارسى شىعاناعىنداعى اقش وداقتاستارىنا جاڭا شابۋىلدارىنان كەيىنگى ەسكەرتۋى. ترامپتىڭ ايتۋىنشا، ول «بۇرىن-سوڭدى بولماعان اۋقىمدى سوققىنى» قاراستىرۋدا. «مەن شەشىم قابىلداۋعا جاقىنمىن. ءبىز بۇعان تولىق دايىنبىز»، — دەدى ول Axios اقپارات اگەنتتىگىنە بەرگەن سۇحباتىندا. بۇل تۋرالى infohub.kz سايتى حابارلايدى.
سوڭعى اپتالاردا اقش يرانعا قاتارىنان 12 ءتۇن بويى شابۋىل جاسادى. يران ءباسپاسوزىنىڭ حابارلاۋىنشا، بۇل شابۋىلدار كوپىرلەر مەن توننەلدەردى دە نىساناعا العان. يراننىڭ جاۋاپ شابۋىلدارى پارسى شىعاناعىنىڭ كوپ بولىگىن قامتىپ، ەنەرگەتيكالىق داعدارىستىڭ كۇشەيۋىنە الاڭداۋشىلىق تۋدىردى. بۇل شيەلەنىس اقش پەن يران اراسىندا ءبىر اي بۇرىن قول قويىلعان ۋاقىتشا بەيبىت كەلىسىمدى جويدى دەۋگە بولادى.
يران سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ابباس اراكچي سارسەنبىدە تەگەراننىڭ كەز كەلگەن بولاشاق شابۋىلعا «كوزگە كوز» قاعيداسىمەن جاۋاپ بەرەتىنىن ەسكەرتتى. سارسەنبىدەگى اقش شابۋىلدارىنان كەيىن يران بەيسەنبىدە يوردانيا، باحرەين جانە كۋۆەيتكە زىمىراندىق جانە ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارىمەن سوققى جاسادى. يران يسلام رەۆوليۋسياسى ساقشىلارى كورپۋسى (ييرسك) يوردانيا مەن كۋۆەيتتەگى اقش اسكەري نىساندارىن نىساناعا العانىن راستادى.
ييرسك كۋۆەيتتەگى تەلەكوممۋنيكاسيالىق مۇناراعا شابۋىل جاساعانىن مويىنداپ، مۇنى اقش-تىڭ يرانداعى تەلەكوممۋنيكاسيا مۇنارالارىنا جاساعان شابۋىلىنا جاۋاپ دەپ اتادى. ييرسك كۋۆەيتتىكتەرگە ارنالعان مالىمدەمەسىندە اقش، يران ەمەس، كۋۆەيتتىڭ «اۋماقتىق تۇتاستىعى مەن ەگەمەندىگىن» بۇزعانىن اتاپ ءوتتى. كەيىنىرەك كۋۆەيت يراكپەن شەكاراداعى ابدالي وتكەلىنە «دۇشپاندىق ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارى» شابۋىل جاساعانىن حابارلادى. يران ارمياسىنىڭ وكىلى مۇحامماد اكرامينيا «قارۋلى كۇشتەردىڭ جاۋاپ شابۋىلدارى اقش-تىڭ ينفراقۇرىلىم مەن جاعالاۋ ايماقتارىنا شابۋىلى توقتاعانشا جالعاسادى»، — دەدى.
سونىمەن قاتار، يەمەننىڭ حۋسيت ب ۇلىكشىلەرى بەيسەنبىدە قىزىل تەڭىزدە ەكى ساۋديالىق تانكەرگە وق جاۋدىرىپ، حالىقارالىق ايىپتاۋلار مەن مۇناي باعاسىنىڭ وسۋىنە الىپ كەلدى. بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريش قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا: «جاعداي باقىلاۋدان شىعىپ بارادى. ول ەلەستەتۋگە كەلمەيتىن شەكتىڭ جيەگىندە. ءبىر داعدارىس ەكىنشىسىن قورەكتەندىرەدى، ءبىر شيەلەنىس كەلەسىسىن تۋدىرادى»، — دەدى. حۋسيتتەر ساۋد ارابياسى پورتتارىنا بلوكادا جاريالاپ، ەكىنشى ماڭىزدى حالىقارالىق كەمە جولى — باب-ال-ماندەب بۇعازىن تۇراقسىزداندىردى. ورمۋز بۇعازى اقپان ايىنان بەرى اقش پەن ءيزرايلدىڭ سوعىسى كەزىندە ءتيىمدى تۇردە جابىلعان.
«ال-دجازيرا» تەلەارناسىنىڭ ساناداعى ءتىلشىسى يۋسەف ءماۆريدىڭ سوزىنشە، حۋسيت دەرەككوزدەرى ساۋد ارابياسى ۇلتتىق مۇناي كومپانياسىنىڭ نىساندارى «بولاشاق نىساناعا» اينالۋى مۇمكىن ەكەنىن، ەگەر ەر-رياد حۋسيتتەر باقىلايتىن پورتتاردى ءوز بلوكاداسىن الىپ تاستاماسا. حالىقارالىق Brent ماركالى مۇناي باعاسى بەيسەنبىدە مامىر ايىنان بەرى العاش رەت باررەلىنە 100 دوللاردان اسىپ، ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، الەمدىك ەكونوميكاعا ودان دا ۇلكەن اسەر ەتۋى مۇمكىن. Rystad Energy كونسالتينگىنىڭ ۆيسە-پرەزيدەنتى يانيۆ شاحتىڭ ايتۋىنشا، «قوسىمشا وندىرىستىك قۋاتتىڭ كوپ بولىگى پايدالانىلىپ قويدى، ال ستراتەگيالىق جانە كوممەرسيالىق مۇناي قورلارى سوعىس باستالعانداعىدان دا تومەن، بۇل نارىقتى ۇزاققا سوزىلعان جەتكىزىلىم ۇزىلىسىنە قارسى از قورعاعاندىعىن بىلدىرەدى».