اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ جەكسەنبى كۇنى ۇلتتىق بارلاۋ ديرەكتورى دجەي كلەيتوندى اق ءۇيدىڭ جاساندى ينتەللەكت جونىندەگى جاڭا ۇيلەستىرۋشىسى قىزمەتىنە دە تاعايىندادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
كلەيتون اقش-تىڭ 18 بارلاۋ قىزمەتىن باسقارادى. بۇعان دەيىن ول مانحەتتەندەگى جوعارعى فەدەرالدى پروكۋرور قىزمەتىن اتقارعان جانە ترامپتىڭ ءبىرىنشى مەرزىمىندە باعالى قاعازدار جانە بيرجالار جونىندەگى كوميسسياسىن باسقارعان.
سەناتتاعى بەكىتۋ تىڭداۋىندا كلەيتون جاساندى ينتەللەكتتى «ويىندى وزگەرتەتىن كۇش» دەپ اتادى، الايدا ونىڭ «ءقاۋىپ» توندىرەتىنىن دە ايتتى.
«ءبىر نارسە مۇمكىندىك تە، ءقاۋىپ تە بولسا، ونى مۇقيات مەڭگەرگەنىڭ ءجون»، — دەدى كلەيتون جاساندى ينتەللەكت تۋرالى سۇراققا جاۋاپ بەرگەندە زاڭ شىعارۋشىلارعا.
كلەيتوننىڭ اق ءۇيدىڭ جاساندى ينتەللەكت جونىندەگى ۇيلەستىرۋشىسى بولىپ تاعايىندالاتىنىن العاش بولىپ CBS News حابارلادى.
جەكسەنبىدەگى الەۋمەتتىك جەلىدەگى جازباسىندا ترامپ كلەيتوننىڭ اقش پرەزيدەنتى «سۋپەر ينتەللەكت كۇشى» (SIF) دەپ اتاعان قۇرىلىمدى باسقاراتىنىن مالىمدەدى.
ترامپتىڭ جازباسىندا SIF «فەدەرالدى ۇكىمەتتىڭ تۇتىنۋشىلارمەن، قوعامدىق مۇددە توپتارىمەن، ءدىني ۇيىمدارمەن، ماڭىزدى ينفراقۇرىلىم جەتكىزۋشىلەرىمەن جانە سۋپەر ينتەللەكت كومپانيالارىمەن قارىم-قاتىناسىن ۇيلەستىرەتىنى» دە ايتىلعان.
جەكسەنبىدە ترامپتىڭ «سۋپەر ينتەللەكت» تەرمينىن قولدانۋىنا SpaceX باسشىسى يلون ماسك تا جاۋاپ بەردى. ماسك ءوزىنىڭ X الەۋمەتتىك پلاتفورماسىندا SI جاساندى ينتەللەكتتەن «جاقسىراق» ەكەنىن جانە اەروعارىش كومپانياسىنىڭ جاساندى ينتەللەكت بولىمشەسىنىڭ اتاۋىن SpaceXAI-دەن SpaceXSI-گە وزگەرتىپ جاتقانىن ايتتى.
قىركۇيەكتە ترامپ «جاساندى ينتەللەكت كۇشىن» قۇرىپ، تەحنولوگيانىڭ دامۋىن قاداعالايتىن جانە «جامان» دامۋدى باقىلايتىن ۇيلەستىرۋشى تاعايىندايتىنىن جاريالاعان. بۇل مالىمدەمە تەحنولوگيا سالاسىنىڭ جەتەكشىلەرى جاساندى ينتەللەكت باقىلاۋعا كونبەيتىن جىلدامدىقپەن دامىپ، ادامدارعا زيان كەلتىرۋى مۇمكىن دەپ ەسكەرتكەننەن كەيىن جاسالدى.
پرەزيدەنت جاساندى ينتەللەكتتىڭ دامۋى مەن وسى تەحنولوگيانى قۋاتتاندىراتىن دەرەكتەر ورتالىقتارىنىڭ قۇرىلىسىنا قاتىستى الاڭداۋشىلىقتى نەگىزىنەن ەلەمەي كەلەدى.
ترامپ جاھاندىق جاساندى ينتەللەكت جارىسىندا قىتايدى جەڭۋ ءۇشىن دامۋدى جالعاستىرۋ اسا ماڭىزدى دەپ سانايدى.
الايدا الاڭداۋشىلىقتى ەسكەرۋ ءۇشىن پرەزيدەنت ۇيلەستىرۋشىدەن بولەك كەڭەسشى كوميتەت تە قۇردى. ول بۇعان دەيىن بۇل قىزمەتتى «جوعارى IQ-لى» ادام باسقاراتىنىن ۋادە ەتكەن. ترامپ سونىمەن قاتار الاڭداۋشىلىقتاردى تالقىلاۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكت سالاسىنىڭ جەتەكشىلەرىمەن جاقىندا كەزدەستى.
سەيسەنبىدە ترامپ پەن التى اتقارۋشى اق ۇيدە جاساندى ينتەللەكت تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىپ، تەحنولوگيانىڭ ماقساتىنا ساي قولدانىلۋىن جانە قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىنىڭ شەشىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ىشكى جانە سىرتقى باقىلاۋشىلار قۇرۋعا ۋادە بەردى.
ترامپ 2025 جىلدىڭ قاڭتارىندا اق ۇيگە قايتا ورالعاندا جاساندى ينتەللەكت جانە كريپتوۆاليۋتا جونىندەگى ۇيلەستىرۋشى قىزمەتىن العاش رەت قۇرعان.
ۆەنچۋرلىك كاپيتاليست جانە تەحنولوگيالىق كاسىپكەر دەۆيد ساكس 2026 جىلدىڭ ناۋرىزىنا دەيىن اكىمشىلىكتىڭ جاساندى ينتەللەكت جانە كريپتوۆاليۋتا جونىندەگى ۇيلەستىرۋشىسى بولدى. ول «ارنايى مەملەكەتتىك قىزمەتكەر» مارتەبەسى بويىنشا جۇمىس مەرزىمىنىڭ شەگىنە جەتكەندە قىزمەتتەن كەتتى.
ساكس ءالى كۇنگە دەيىن پرەزيدەنتتىڭ عىلىم جانە تەحنولوگيا جونىندەگى كەڭەسشىلەر كەڭەسىنىڭ تەڭ ءتوراعاسى.
ترامپ بۇعان دەيىن كلەيتوننىڭ ەسىمىن جاساندى ينتەللەكت جونىندەگى ىقتيمال ۇيلەستىرۋشى رەتىندە اتاپ وتكەن. قىركۇيەكتە Axios-قا بەرگەن سۇحباتىندا ول كلەيتوندى «جاقسى ادام» دەپ اتاپ، ونى تاعايىنداۋ پەرسپەكتيۆاسىن «جاقسى يدەيا» دەپ باعالاعان.