قازاقستان ۇلتتىق بانكى قىلمىستى تەرگەۋدەن ونىڭ الدىن الۋعا بەت بۇردى. ەندى اقشا اۋدارىلعانعا دەيىن الاياقتىقتى بولدىرماۋ ءۇشىن بانكتەر، بايلانىس وپەراتورلارى، ماركەتپلەيستەر جانە باسقا نارىق ويىنشىلارىنىڭ دەرەكتەرى بىرىكتىرىلەدى، ال كۇدىكتى ارەكەتتەردى جاساندى ينتەللەكت انىقتايدى. بۇل تۋرالى infohub.kz سايتى حابارلايدى.
بۇل تۋرالى ۇلتتىق بانك ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى بينۋر جالەنوۆ مالىمدەدى.
«مويىنداۋ كەرەك، الاياقتىق ماسەلەسى ءالى كۇنگە دەيىن وزەكتى. بىزدە، جالپى مەملەكەتتىك ورگاندار سياقتى، جۇمىس تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا ۇلكەن الەۋەت بار»، – دەدى ول.
جالەنوۆتىڭ ايتۋىنشا، ءقازىر الاياقتىقپەن كۇرەس نەگىزىنەن رەاكتيۆتى سيپاتقا يە. ادەتتە، اقشا اۋدارىلعاننان كەيىن، زارداپ شەككەن ادام بانككە نەمەسە پوليسياعا جۇگىنگەن سوڭ عانا شارالار قابىلدانىپ، تەرگەۋ جۇرگىزىلىپ، ۇرلانعان قاراجاتتى قايتارۋ ارەكەتتەرى جاسالادى.
ەندى ۇلتتىق بانك پرواكتيۆتى جۇيە قۇرۋدى كوزدەيدى. ول كۇدىكتى وپەراسيا اياقتالعانعا دەيىن الاياقتىق سحەمالاردى انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ول ءۇشىن 2026 جىلدان باستاپ رەتتەۋشى تەلەفون وپەراتورلارى، قارجى ۇيىمدارى، ماركەتپلەيستەر، كريپتوۆاليۋتا ينفراقۇرىلىمى جانە باسقا دا كوزدەردىڭ دەرەكتەرىن بىرىكتىرەدى.
«الاياقتىق ادەتتە قوڭىراۋ، حات-حابارلار ارقىلى، ياعني تەلەفون وپەراتورلارىنىڭ دەرەكتەرى ارقىلى پايدا بولادى. سوندىقتان بيىلدان باستاپ ءبىز تەلەفون وپەراتورلارى، قارجى ۇيىمدارى، ماركەتپلەيستەر، كريپتواكتيۆتەر جانە باسقا دا دەرەكتەردى بىرىكتىرەمىز. وسى ارقىلى جاساندى ينتەللەكت كومەگىمەن مىنەز-ق ۇلىق ۇلگىلەرىنە سۇيەنە وتىرىپ، الەۋەتتى الاياقتاردى جانە ەڭ باستىسى، الەۋەتتى قۇربانداردى الدىن الا انىقتايمىز»، – دەپ ءتۇسىندىردى جالەنوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، جۇيە پايدالانۋشىلاردىڭ مىنەز-قۇلقىن تالدايدى. ەگەر ادام الەۋمەتتىك ينجەنەريانىڭ ىقپالىندا بولسا، ونىڭ ارەكەتتەرى ادەتتەگىدەن تىس بولادى.
«ادام الەۋمەتتىك ينجەنەريانىڭ ىقپالىندا بولعاندا، ول ادەتتەن تىس ارەكەت ەتەدى – كوپتەگەن بانكتىك قوسىمشالاردى اشادى، قوڭىراۋ شالادى جانە ت.ب. سول سياقتى الاياقتار دا ەرەكشە ارەكەت ەتەدى. ءبىز ءقازىر جاساندى ينتەللەكتى وسى ۇلگىلەردى اۆتوماتتى تۇردە انىقتاي الاتىنداي ەتىپ زەرتتەپ جاتىرمىز»، – دەپ اتاپ ءوتتى ۇلتتىق بانك ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى.
كۇدىكتى ارەكەتتەر انىقتالعان جاعدايدا جۇيە بانكتەرگە نەمەسە بايلانىس وپەراتورلارىنا سيگنال جىبەرىپ، ولار الاياقتىقتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن شارالار قولدانا الادى، سونىڭ ىشىندە وپەراسيالاردى بۇعاتتاۋ نەمەسە باسقا دا قورعانىس تەتىكتەرى.
ۇلتتىق بانكتىڭ پرەزەنتاسياسىندا جاڭا جۇيە اياسىندا ەكى جاساندى ينتەللەكت اگەنتىن پايدالانۋ جوسپارلانعانى ايتىلدى. ونىڭ ءبىرى – «تالداۋشى» – ءاربىر الاياقتىق وقيعاسىن زەرتتەپ، تەرگەۋشىلەرگە ۇسىنىمدار قالىپتاستىرادى. ەكىنشى جاساندى ينتەللەكت اگەنتى – «باقىلاۋشى» – ينتەرنەت پەن داركنەتتى باقىلاپ، جاڭا الاياقتىق سحەمالار مەن تيپولوگيالاردى انىقتايدى.
داركنەت (كولەڭكەلى ينتەرنەت) – بۇل ادەتتەگى Google سياقتى ىزدەۋ جۇيەلەرىمەن يندەكستەلمەيتىن جەلىنىڭ جاسىرىن سەگمەنتى. ول ارنايى باعدارلامالاردى (مىسالى، Tor براۋزەرىن) قاجەت ەتەدى جانە تولىق انونيمدىلىكتى قامتاماسىز ەتەدى. بۇل جەلى زاڭسىز ساۋدا ءۇشىن دە، ءسوز بوستاندىعىن قورعاۋ ءۇشىن دە قولدانىلادى.
ۇلتتىق بانكتە جاساندى ينتەللەكتتى قولدانۋ بۇرىن جاسالعان قىلمىستاردى تەرگەۋدەن ولاردىڭ ۋاقتىلى الدىن الۋعا كوشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەپ ەسەپتەيدى.
جالەنوۆتىڭ ايتۋىنشا، پيلوتتىق جوبا ىسكە قوسىلدى، ال ونىڭ العاشقى ناتيجەلەرىن 2026 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي ۇسىنۋ جوسپارلانىپ وتىر.