امەريكا قۇراما شتاتتارىنان دەپورتاسيالانعان ەكى ميگرانت ەسۆاتينيگە جەتتى. بۇل تۋرالى وڭتۇستىك افريكالىق ەلدىڭ بيلىگى مالىمدەدى. بۇل — ەلدەر اراسىنداعى كەلىسىم اياسىندا جاسالىپ وتىرعان قادام، الايدا قۇقىق قورعاۋشىلار بۇل كەلىسىمدى سىنعا الۋدا.
ۇكىمەتتىڭ بەيسەنبى كۇنگى مالىمدەمەسىنشە، ەكى ميگرانت — لاتىن امەريكاسىنان. ولاردى «ءۇشىنشى ەلدىڭ ازاماتتارى» دەپ سيپاتتاعان بيلىك، اقش پەن ەسۆاتيني اراسىنداعى كەلىسسوزدەر مەن كەلىسىمدەردەن كەيىن كەلگەندەرىن جەتكىزدى. بۇل — 2025 جىلدىڭ شىلدەسىندە العاشقى توپ كەلگەننەن بەرى اقش-تان ەسۆاتينيگە جىبەرىلگەن بەسىنشى توپ.
بۇعان دەيىن جىبەرىلگەندەردىڭ كەيبىرى كەيىن ەلدەرىنە قايتارىلعان. يامايكالىق ءبىر ازامات قىركۇيەكتە وتانىنا ورالسا، كامبودجالىق ءبىر ازامات ناۋرىزدا بەس اي تۇرمەدە وتىرعاننان كەيىن ەلگە قايتارىلۋ ءۇشىن بوساتىلدى.
قۇقىق قورعاۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ترامپ اكىمشىلىگى كوبىنەسە قۇپيا كەلىسىمدەر ارقىلى مىڭداعان ادامدى ءوز ەلى ەمەس، باسقا ەلدەرگە دەپورتاسيالاپ، يمميگراسياعا قاتاڭ شارالاردى جالعاستىرۋدا. يمميگراسيالىق ادۆوكاتتار بۇل تاجىريبەنى كەيبىر باسپانا ىزدەۋشىلەردى قاشىپ كەتكەن ەلدەرىنە جاناما تۇردە قايتارۋدىڭ زاڭدى ايلاسى رەتىندە قولدانىلىپ جاتقانىن ايتادى. مۇنداي كەلىسىمدەردىڭ شامامەن 11ء-ى افريكا ەلدەرىمەن جاسالعان، ونىڭ ىشىندە رۋاندا، گانا، كامەرۋن، كونگو، ۋگاندا، سەررا-لەونە جانە ورتالىق افريكا رەسپۋبليكاسى بار.
ترامپ اكىمشىلىگىنىڭ دەپورتاسيا كەلىسىمدەرىن جاساپ، اقشا تولەيتىن افريكا ەلدەرىن تاڭداۋى دا سىنعا ۇشىراۋدا. سەبەبى ەسۆاتيني، وڭتۇستىك سۋدان جانە ەكۆاتورلىق گۆينەيا سياقتى ەلدەردىڭ كوپشىلىگىنىڭ بيلىگى قاتال جانە ادام قۇقىقتارى ناشار دەپ تانىلعان. ەسۆاتيني كورولى مسۆاتي III ۇزاق ۋاقىت بويى دەموكراتيالىق قوزعالىستاردى، كەيدە زورلىق-زومبىلىقپەن باسىپ-جانشۋدا دەپ ايىپتالىپ كەلەدى.
ليبەريا ترامپ اكىمشىلىگىنىڭ ءۇشىنشى ەلدەرگە دەپورتاسيا جوسپارىندا باستى نازارعا اينالدى. ەل 1200 ميگرانتقا دەيىن قابىلداۋعا كەلىسىپ، بيىلعى ايدا العاشقى توبىن قارسى الدى. بۇل — ازىرگە ەڭ ۇلكەن كورسەتكىشتەردىڭ ءبىرى. ال شىلدە ايىندا يامايكا ۇكىمەتى ەسۆاتينيگە دەپورتاسيالانعان ءۇش ازاماتىنىڭ ەكەۋى كاريب ەلىنە قايتارىلۋ ۇسىنىسىنان رەسمي تۇردە باس تارتقانىن حابارلادى.
ەسۆاتيني ۇكىمەتى سوڭعى ەكى دەپورتاسيالانعان ادامنىڭ ەسىمىن، ۇلتىن اتامادى جانە ولاردىڭ ەلدە قانشا ۋاقىت بولاتىنىن دا ايتپادى. دەموكراتيالىق جانە ازاماتتىق قۇقىق قورعاۋ توپتارى ەسۆاتينيدىڭ اقش-تان ءۇشىنشى ەل ازاماتتارىن قابىلداۋ تۋرالى قۇپيا كەلىسىمىنە ترانسشەكارالىق نارازىلىقتار، سوت ىستەرى جانە جۇرتشىلىقتىڭ قارسىلىعى ارقىلى قاتتى قارسى تۇرۋدا.