ۇزاق كۇتكەن جاڭبىر انگليا مەن ۋەلسكە قايتا ورالىپ، قۋاڭشىلىقتان قۋراپ قالعان جەرلەر جاسىل تۇسكە بويالا باستادى. وڭتۇستىك انگليا مەن ۋەلستىڭ تابيعاتى وسى جازداعى قاتتى ىستىقتان كەيىن بىرتىندەپ ءوز رەڭىن قايتارۋدا، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
بىرىككەن كورولدىك تاريحتاعى ەڭ ىستىق جازىن باستان كەشىرىپ، ەلدىڭ وڭتۇستىگى قۋراپ، قوڭىرقاي تارتتى. قۋاڭشىلىقتىڭ اسەرى اسىرەسە كوزگە انىق كورىندى. كۇز باستالعانىمەن، بىرىككەن كورولدىكتىڭ ۇلكەن بولىگى ءالى دە رەسمي تۇردە قۋاڭشىلىق جاعدايىندا تۇر. قورشاعان ورتانى قورعاۋ اگەنتتىگىنىڭ مالىمەتىنشە، كۇز قالىپتىدان ىلعالدىراق بولسا دا، كەيبىر ايماقتار كوكتەمدە دە قۋاڭشىلىقتان شىعا الماۋى مۇمكىن.
الايدا جاڭبىر قايتا جاۋىپ، كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىن تىنىشتاندىردى. حايد-پارك پەن سەنت-دجەيمس پاركىن باسقاراتىن كورولدىك ساياباقتار ديرەكتورى داررەن شەر بىلاي دەپ ەسكە الادى: «بارلىق ساياباق جەلىمىزدە ءشوپ مۇلدەم قۋراپ كەتتى، بۇل قاتتى تاڭقالدىردى. ءشوپ دەڭگەيى شاڭعا اينالعانداي بولدى. بۇرىن دا ىستىق تولقىندارى بولعان، ءبىراق ولار قىسقا مەرزىمدى ەدى. ءشوپ قۋرايدى، جاڭبىر قايتا جاۋادى، سودان كەيىن ءبارى تەز قالپىنا كەلە باستايدى. ال بۇل جولى ءبىر ىستىق تولقىننان كەيىن ەكىنشىسى كەلدى».
ونىڭ ايتۋىنشا، توتەنشە جاعدايلار ساياباقتاردىڭ سىرتقى كەلبەتىن عانا وزگەرتپەدى. «ادامدار ساياباقتاردى مۇلدەم باسقاشا پايدالانا باستاعانىن بايقادىق»، — دەيدى ول. كۇندىزگى كەلۋشىلەر سانى ايتارلىقتاي ازايىپ، دەنساۋلىق پەن قاۋىپسىزدىككە بايلانىستى كوپتەگەن سپورتتىق جانە ەرىكتىلىك ءىس-شارالار توقتاتىلدى.
كورولدىك ساياباقتار ءالى تولىق گۇلدەنگەن جوق، ءبىراق قازىرگى جاعداي مەن جازدىڭ قىزعان شاعىنداعى ايىرماشىلىق ايقىن. شەر ءشوپتىڭ تەز قالپىنا كەلۋىن ونىڭ توزىمدىلىگىمەن بايلانىستىرادى. «ساياباقتارعا قاراپ، ءشوپتىڭ جاسىل تۇسكە قايتا ورالعانىن كورىپ وتىرمىن. ءشوپتىڭ وسىنداي ىستىققا ءتوزىپ، ءقازىر كورىپ وتىرعانىمىزداي قايتا جاڭعىرا الاتىنىنا قۋانامىز»، — دەيدى ول.
تامىزدىڭ ورتاسىندا ورمان ورتتەرىنە ۇشىراعان ۋەلستە ءشوپتى القاپتاردىڭ قۇرىپ كەتۋى الەۋمەتتىك جانە ەكولوگيالىق سالدارعا اكەلدى. «مالدىڭ جايىلاتىن ازىعى بولماعاندىقتان، وتە ارىق سيىرلاردى كوردىم»، — دەيدى كليمات بەلسەندىسى ءارى سەنەددىڭ بۇرىنعى مۇشەسى كەرولين توماس. «فەرمەرلەر مالدارىن اسىراۋ ءۇشىن قىسقى قورىنا كىرىسۋگە ءماجبۇر بولدى. قويلار مەن سيىرلار اعاش كولەڭكەسىندە ارەڭ قوزعالىپ جاتىر ەدى. كەيبىرەۋلەرى جامباستاپ جاتتى، مەن ويلادىم: „ولار ءولى مە؟“».
بىرىككەن كورولدىك ۇكىمەتى «ەلدىڭ توتەنشە اۋا رايى مەن ورمان ورتتەرىنە قارسى تۇرۋ قابىلەتىن كۇشەيتۋگە» 100 ميلليون فۋنت ستەرلينگ بولەتىنىن ۋادە ەتتى. الايدا توماس بۇل ماسەلەنىڭ شەشىمى ەمەس دەپ سانايدى. «ورمان ورتىنەن ءۇيىڭدى تاستاپ كەتۋگە تۋرا كەلسە، „بىزگە ۇلكەنىرەك ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتى مەن سۋ تاستايتىن تىكۇشاقتار كوبىرەك كەرەك“ دەپ ويلاي المايسىڭ»، — دەيدى ول. «بىزگە الدىن الۋ شارالارى قاجەت».
وڭتۇستىك انگليا سياقتى ۋەلس اۋىلى دا بىرتىندەپ قالىپتى ومىرگە ورالۋدا، بۇل توماستى قۋانتادى. «ءقازىر جاياۋ ءجۇرىپ، جاسىل القاپتاردى كورىپ ءجۇرمىن»، — دەيدى ول. «بۇل تاڭعاجايىپ. ءبىراق بىزدە سول جوعالتۋ دا بار، قالپىنا كەلۋ ۋاقىت الادى».
جەراستى سۋلارى مەن سۋ قويمالارىنىڭ دەڭگەيى ءالى دە تومەن، ۇكىمەت سۋ كومپانيالارىن قالىپتى دەڭگەيگە جەتكەنشە تيىمدىلىك شارالارىن جالعاستىرۋعا شاقىردى.