ەلەكتروندى تەمەكىلەرگە ارنالعان سۇيىقتىقتارعا ءجيى قوسىلاتىن تانىمال حوش يىستەندىرگىش ۆانيلين ادامنىڭ ەمبريونالدى جاسۋشالارىنىڭ قالىپتى دامۋىن بۇزۋى مۇمكىن. كاليفورنيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ريۆەرسايد قالاسىنداعى عالىمدارى زەرتحانالىق زەرتتەۋ جۇرگىزىپ، وسىنداي قورىتىندىعا كەلدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
اۆتورلاردىڭ ايتۋىنشا، ناتيجەلەر ۆەيپينگتىڭ جۇكتىلىككە جانە تۇسىك تاستاۋعا اسەرىن ءتۇسىندىرۋى مۇمكىن.
«ەلەكتروندى تەمەكى قولداناتىن جۇكتى ايەلدەردە ۆەيپينگتىڭ ەمبريون دامۋىنا قالاي اسەر ەتەتىنى تۋرالى وتە از بەلگىلى. سوندىقتان ءبىز ەلەكتروندى تەمەكىلەردە جوعارى كونسەنتراسيادا ءجيى قولدانىلاتىن ءۆانيليننىڭ ادام ەمبريوندارىنىڭ دامۋىنا تەرىس اسەر ەتەتىنىن انىقتاۋ ءۇشىن زەرتتەۋ جۇرگىزدىك»، — دەيدى كاليفورنيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مولەكۋلالىق، جاسۋشالىق جانە جۇيەلىك بيولوگيا كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى پريۋ تالبوت.
عالىمدار 3 اپتالىق ادام ەمبريوندارىنىڭ جاسۋشالارىنا ۇقساس ادامنىڭ ەمبريونالدى باعانالى جاسۋشالارىن پايدالانىپ ءبىرقاتار زەرتحانالىق سىناقتار جۇرگىزدى. ولار جاسۋشالاردى ءۆانيليننىڭ نانوموليارلى (تومەن) نەمەسە ميكروموليارلى (جوعارى) كونسەنتراسيالارىنا ۇشىراتتى.
«ءبىز ميكروموليارلى كونسەنتراسيالار جاسۋشالاردى ولتىرەتىنىن انىقتادىق. نانوموليارلى كونسەنتراسيالار جاسۋشالاردىڭ پليۋريپوتەنتتىلىگىن، ياعني بارلىق جاسۋشا تۇرلەرىنە دامۋ قابىلەتىن جوعالتۋىنا اكەلدى. ۆانيلين سونىمەن قاتار باعانالى جاسۋشالاردىڭ ەكتودەرماعا نەمەسە مەزودەرماعا ەمەس، ەندودەرماعا ديففەرەنسياسياسىن تۋدىرادى»، — دەدى پريۋ تالبوت.
ەندودەرما — ىشەك پەن تىنىس الۋ جولدارىنىڭ شىرىشتى قابىعى پايدا بولاتىن ەمبريونالدى ءتىن. تالبوت بۇل وزگەرىستەر وتە ماڭىزدى جانە ەمبريونداردىڭ قالىپتى دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرۋى مۇمكىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
زەرتتەۋشىلەر ەلەكتروندى تەمەكىلەردەگى مەنتول حوش يىستەندىرگىشىن دە زەرتتەپ، ونىڭ ادامداردا تىنىس الۋ اۋرۋلارىنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىنىن انىقتادى. ءقازىر ولار ەلەكتروندى تەمەكىلەردە ءجيى قولدانىلاتىن سينتەتيكالىق سالقىنداتقىش WS-23ء-تى زەرتتەپ، مەنتول مەن WS-23ء-تىڭ ەمبريونالدى جاسۋشالاردىڭ ديففەرەنسياسياسىنا اسەرىن قاراستىرۋدا.
دەگەنمەن، جۇمىستا اۆتورلاردىڭ قورىتىندىلارى زەرتحانالىق زەرتتەۋگە نەگىزدەلگەندىكتەن، عالىمدار ۇقساس اسەرلەر ايەلدەر مەن ولاردىڭ ەمبريوندارىندا دا بايقالاتىنىنا سەنىمدى بولا المايتىنى اتاپ وتىلەدى. بۇل ءۇشىن قوسىمشا زەرتتەۋلەر قاجەت.


