ساۋىردە ۆەنەسۋەلا جاعالاۋىندا ەكى كۇشتى جەر سىلكىنىسى بولدى. اسكەري كۇشتەردى جۇمىلدىرۋعا اسكەر باسشىلارىنىڭ كەشىككەن بۇيرىقتارى، جابدىقتىڭ جەتىسپەۋشىلىگى جانە جالپى شاتاسۋشىلىق كەدەرگى كەلتىرگەنىن دەرەككوزدەر حابارلادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
ۇكىمەتتىڭ مالىمەتىنشە، 7،2 جانە 7،5 بالدىق جەر سىلكىنىسى سالدارىنان 5000-عا جۋىق ادام قازا تاپتى. اقش گەولوگيالىق قىزمەتى ساراپشىلارى قۇرباندار سانى وسى كورسەتكىشتەن ەكى ەسە كوپ بولۋى مۇمكىن دەپ بولجايدى. اپات اسىرەسە لا-گۋايرا شتاتىنا قاتتى سوقتى: مۇندا ەلدىڭ باستى اۋەجايى، ءىرى پورتى جانە جۇزدەگەن بيىك تۇرعىن ۇيلەر تولىق نەمەسە ءىشىنارا قيرادى.
اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ قولداعان پرەزيدەنت مىندەتىن اتقارۋشى دەلسي رودريگەس ۇكىمەتتىڭ جاۋابىن قورعادى. ءبىراق اسكەري قىزمەتكەرلەر مەن لاۋازىمدى ادامداردىڭ كەشىگىپ كەلگەنى جانە قيراندىلار استىندا قالعاندارعا از كومەكتەسكەنى سىنعا ۇشىرادى.
رودريگەس 4000 قىزمەتكەردىڭ بىردەن جۇمىلدىرىلعانىن ايتتى. الايدا تۇرعىنداردىڭ، Reuters كۋاگەرلەرىنىڭ جانە جاعدايدان حاباردار دەرەككوزدەردىڭ سوزىنە قاراعاندا، جەر سىلكىنىسىنەن كەيىنگى العاشقى ساعاتتاردا اسكەري قىزمەتكەرلەر مەن پوليسيا كوزگە تۇسپەدى.
ازاماتتار، اسىرەسە العاشقى ەكى كۇندە، جاۋاپتىڭ كوپ بولىگىن ءوز موينىنا الدى. ولار ازىق-ت ۇلىك سياقتى كومەك اكەلىپ، ءتىرى جانە ءولى ادامداردى قيراندىلاردان الۋ ءۇشىن قاراپايىم قۇرالداردى قولداندى. كەيىنىرەك ولارعا حالىقارالىق قۇتقارۋ توپتارى، ءورت سوندىرۋشىلەر، ازاماتتىق قورعانىس قىزمەتكەرلەرى جانە ۆەنەسۋەلا ساربازدارىنىڭ شەكتەۋلى سانى قوسىلدى. ساربازدار Reuters-كە تىكەلەي بۇيرىقپەن ەمەس، ءوز ەركىمەن جۇمىس ىستەگەنىن ايتتى.
قاۋىپسىزدىك كۇشتەرىنىڭ از بولۋىنا جۇمىلدىرۋ تۋرالى بۇيرىقتاردىڭ كەشىگۋى، داعدارىستى ۇيلەستىرۋگە كىمنىڭ جاۋاپتى ەكەنىنە سەنىمسىزدىك جانە ءتيىستى جابدىقتىڭ بولماۋى سەبەپ بولدى، دەپ حابارلادى بەلسەندى جانە وتستاۆكاداعى اسكەري وفيسەرلەر، قارۋلى كۇشتەردەن حاباردار باسقا دەرەككوزدەر جانە ديپلوماتيالىق قاۋىمداعى كوزدەر.
اتىن جاريالاماۋدى سۇراعان ءبىر بەلسەندى وفيسەر: «ءبىز ءوز بەتىمىزشە ارەكەت ەتپەيمىز؛ ءبىز تىكەلەي بۇيرىق الامىز. ەگەر ماعان بۇيرىق بەرىلمەسە، مەن ءوز بولىمشەمە «لا-گۋايراعا كومەكتەسۋگە بارايىق» دەپ ايتا المايمىن. بىزدە ەلدى قورعاۋ ءۇشىن بار جوسپارلار سياقتى جوسپار بولمادى. مۇنداي جاعدايعا ارنالعان ەشقانداي جوسپار بولمادى»، — دەدى.
ديپلوماتيالىق ورتادان تانىس دەرەككوز شاتاسۋشىلىقتىڭ باسىم بولعانىن ايتتى. «ەشقانداي جوسپار بولمادى، قولباسشىلىق تىزبەگى ءالسىز بولدى؛ كوپتەگەن ادام نە ىستەۋ كەرەكتىگىن بىلمەدى. بارلىق جوعارىعا بۇيرىق كۇتىپ قارايدى. ولار ۇرىسقاننان گورى ەشتەڭە ىستەمەي، سوگىس الۋ ءقاۋپىن ارتىق كورەدى»، — دەدى ول. تاعى ءبىر دەرەككوز تەڭىز جاياۋ اسكەرى بريگاداسىنىڭ جىلجۋعا دايىن بولعانىمەن، ەشقاشان نۇسقاۋ الماعانىن ايتتى.
ءۇش دەرەككوز اسكەري بولىمدەردە بالعا، كەتپەن جانە تۇنگى كورۋ قۇرىلعىلارى بار تىكۇشاقتار سياقتى ءارتۇرلى جابدىقتاردىڭ جەتىسپەيتىنىن حابارلادى. تاعى ءبىر دەرەككوز اپاتقا جاۋاپ بەرۋگە جاۋاپتى ۆيسە-مينيستردىڭ جەر سىلكىنىسى بولعان كۇنى ءتۇن ورتاسىندا لا-گۋايراعا اپاتتىڭ اۋقىمىن جەتكىزۋگە قاجەتتى بايلانىس جابدىعىنسىز كەلگەنىن ايتتى.
مارقۇم پرەزيدەنت ۋگو چاۆەس جانە قاڭتاردا اقش كۇشتەرى تاراتقان ونىڭ مۇراگەرى نيكولاس مادۋرو بيلىكتى نىعايتۋ ءۇشىن مىڭداعان گەنەرالداردى تاعايىنداپ، اعا جانە وتستاۆكاداعى وفيسەرلەرگە ازىق-ت ۇلىك تاراتۋ، شيكىزات جانە مەملەكەتتىك مۇناي كومپانياسى PDVSA ۇستىنەن باقىلاۋ بەردى.
ازاماتتىق قۇتقارۋشىلاردىڭ ءبىرى، قيراندىلاردى قازۋعا كومەكتەسىپ جۇرگەن 34 جاستاعى ەرىكتى اننا گەدەس: «ءبىز كوشەگە شىعىپ نارازىلىق بىلدىرگەندە، ولار وتە جىلدام قوزعالاتىن. ءبىراق ادامداردىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن قوزعالا المايدى ما؟» — دەدى.
اقش مادۋرو كەتكەننەن بەرى كاراكاسقا ايتارلىقتاي ىقپال ەتىپ، اپاتتان زارداپ شەككەندەرگە كومەكتەسۋ ءۇشىن كەمىندە 900 قىزمەتكەرىن جىبەردى. اقش سانكسياسىنا ىلىككەن ۆەنەسۋەلا قورعانىس ءمينيسترى ەلگە كەلگەننەن كەيىن كاراكاستا جوعارى لاۋازىمدى اقش اسكەري قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەستى.
ۆەنەسۋەلا بايلانىس مينيسترلىگى تۇسىنىكتەمە بەرۋدەن باس تارتتى، ءبىراق رودريگەس ۇكىمەتتىڭ جاۋابىن قاتتى قورعادى. شىلدە ايىنىڭ باسىندا تىلشىلەرگە اسكەرگە كىم بۇيرىق بەرگەنى تۋرالى سۇراققا ول «مەديا-زەرتحانالار» حاوس تۋرالى اسەر تۋعىزعانىن ايتتى، ءبىراق ەشقانداي دالەل كەلتىرمەدى. كەيىنىرەك ول جاريا شارادا: «مەن بۇيرىق بەردىم جانە ءبىزدىڭ بوليۆارلىق ۇلتتىق قارۋلى كۇشىمىز ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى ءوز موينىما الامىن»، — دەدى.
رودريگەس ۇلتتىق گۆارديا كومانديرى حۋان سۋلباران كينتەرونى جاۋاپتى «جالعىز بيلىك» ەتىپ تاعايىندادى، سونىمەن قاتار ىشكى ىستەر ءمينيسترى ديوسدادو كابەلەعا وكىلەتتىك بەرەتىن جارلىق شىعاردى. ءتورت دەرەككوز بۇل قوسارلانعان وكىلەتتىك اسكەري جانە پوليسيا وپەراسيالارىن كىم باسقاراتىنى تۋرالى شاتاسۋشىلىق تۋدىرعانىن، ونىڭ ىشىندە اسكەري پوليسيانى نەمەسە ۇلتتىق پوليسيانى جۇمىلدىرۋ كەرەك پە دەگەن پىكىرتالاس بولعانىن ايتتى.
1999 جىلى لا-گۋايراعا ۇلكەن سەل جۇرگەندە اسكەريلەر قايىقتار مەن تىكۇشاقتاردى پايدالانىپ ادامداردى قۇتقارۋ جانە ەۆاكۋاسيالاۋ ءۇشىن تولىق اۋقىمدى جۇمىلدىرۋ جۇرگىزدى. دەرەككوزدەر جىلدار بويى سوزىلعان ەكونوميكالىق داعدارىس اسكەري ازىرلىكتى تومەندەتكەنىن، بيۋدجەتتىڭ جابدىقتى ۇستاۋعا ەمەس، ەڭبەكاقىعا باعىتتالعانىن ايتتى.
ۆەنەسۋەلاداعى جەر سىلكىنىستەرى ۇلتتىق مەرەكە — اسكەر كۇنىنە ءتۇستى، سول كەزدە كوپتەگەن اسكەري قىزمەتكەر دەمالىستا بولدى. دەرەككوزدىڭ ايتۋىنشا، جەر سىلكىنىسى بولعان كەزدە ستراتەگيالىق كوماندير مەن ايماقتىق كوماندير پەرسونالدى شاقىرتۋعا بۇيرىق بەرۋى كەرەك ەدى، ءبىراق بەرىلمەدى. «بۇل اسكەردىڭ ەرەكشەلەنەتىن ءساتى بولاتىن. ولار تاڭ اتقاندا بروندى كولىكتەرمەن جانە ارقاندارمەن ادامداردى شىعارۋعا كومەكتەسۋى كەرەك ەدى. پسيحولوگيالىق اسەر وراسان بولار ەدى — حالىق اسكەردىڭ كومەكتەسىپ جاتقانىن كورەدى. ءبىراق بىزدە جوسپار بولمادى»، — دەپ قورىتىندىلادى بەلسەندى وفيسەر.