ۆەنگريا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى انيتا ورباننىڭ مالىمدەۋىنشە، 10 رەسەيلىك ديپلوماتقا «قابىلدانبايتىن» ارەكەتتەرگە قاتىسقانى ءۇشىن بۋداپەشتتەن كەتۋ بۇيىرىلدى. بۇل شەشىم ۆەنگريانىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن ەگەمەندىگىن قورعايدى، دەپ جازدى ول الەۋمەتتىك جەلىدە، الايدا ەگجەي-تەگجەيىن ايتپادى.
ۆەنگريا بۇعان دەيىن ۆيكتور وربان تۇسىندا ەۋروپا وداعىنداعى رەسەيدىڭ ەڭ جاقىن وداقتاسى سانالعان ەدى. الايدا ساۋىردەگى سايلاۋدا جەڭىلىسكە ۇشىراعاننان كەيىن جاڭا ۇكىمەت ونىڭ بۇرىنعى كرەملگە جاقىن ۇستانىمىنان باس تارتتى. ۆەنگريانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ديپلوماتتاردى شىعارۋ شەشىمى رەسەيمەن ديپلوماتيالىق قاتىناستاردى ءۇزۋ دەگەندى بىلدىرمەيتىنىن ايتتى. ال ماسكەۋدەگى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ وكىلى «رۋسوفوبتىق لوببيگە جاۋاپ قاتال ءارى اۋىر بولاتىنىن» مالىمدەدى.
ۆەنگريا پرەمەر-مينيسترى پەتەر ماديار ساۋىردە ونىڭ «تيسا» پارتياسى سايلانعان ساتتەن باستاپ ماسكەۋمەن «پراگماتيكالىق» قارىم-قاتىناس ورناتۋعا ۋادە بەرگەن بولاتىن. ول دا، سىرتقى ىستەر ءمينيسترى دە رەسەيدى ۋكرايناداعى سوعىستى توقتاتۋعا شاقىرىپ كەلەدى. مامىر ايىندا انيتا وربان رەسەي ەلشىسىن شاقىرتىپ، ۋكراينانىڭ زاكارپاتە ايماعىنا جاسالعان ءىرى درون شابۋىلىنا نارازىلىق بىلدىرگەن ەدى. بۇل ايماقتا ۆەنگر ازشىلىعى كوپ شوعىرلانعان. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ونىڭ الدىنداعى ارىپتەسى 2022 جىلى رەسەيدىڭ تولىق اۋقىمدى باسىپ كىرۋى باستالعاننان بەرى ەلشىنى شاقىرتپاعان ەدى.
وتكەن ايدا ماديار بۇرىنعى «فيدەس» ۇكىمەتىنىڭ ساياساتىنان رەسمي تۇردە باس تارتىپ، جاڭا نۇسقاۋلىقتاردا رەسەيدىڭ ۋكرايناداعى ارەكەتتەرى «ۆەنگرياعا، ەۋروپاعا جانە الەمدىك تارتىپكە ءقاۋىپ توندىرەتىنى، سونداي-اق زاكارپاتەدە تۇراتىن ۆەنگر ازشىلىعىن ەلەۋلى قاۋىپكە ۇشىراتاتىنى» اتاپ كورسەتىلدى.
رەسەيدىڭ بۋداپەشتەگى ەلشىسى ەۆگەني ستانيسلاۆوۆ انيتا ورباننىڭ «ءوزارا قۇرمەت پەن ەرەجەلەردى ساقتاۋعا نەگىزدەلگەن قاجەتتى ديالوگتى» جالعاستىرۋ نيەتىنە اششى جاۋاپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۋداپەشتتىڭ پراگماتيكالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى ۋادەسى مۇلدەم قۇنسىز، ال ۆەنگريانىڭ بۇل «وتە دوستىق ەمەس قادامى — بۇرىن-سوڭدى بولماعان جانە نەگىزسىز ەسكالاسيا».
ماديار بيلىككە كەلگەنگە دەيىن ۆەنگريا جىلدار بويى ماسكەۋمەن تىعىز قارىم-قاتىناستى ساقتاۋدى تالاپ ەتىپ كەلدى، ءىشىنارا ارزان رەسەيلىك مۇناي يمپورتىنا سۇيەندى. ۆيكتور وربان ەو-نىڭ ۋكرايناعا كومەك كورسەتۋىنە قارسى بولىپ، رەسەيگە قارسى سانكسيالار پاكەتتەرىن بىرنەشە رەت كەيىنگە شەگەرگەن ەدى.
ساۋىردەگى سايلاۋ قارساڭىندا تاۋەلسىز رەسەيلىك تەرگەۋ سايتى Agentsvo بۋداپەشتەگى 47 رەسەيلىك ەلشىلىك قىزمەتكەرىنىڭ 15ء-ى رەسەيلىك بارلاۋ قىزمەتتەرىمەن بايلانىستى، ال تاعى التاۋى بايلانىستى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن حابارلاعان. ۆەنگريانىڭ بۇرىنعى كونتربارلاۋ باسشىسى اندراش تەلكەس BBC-گە سايلاۋ الدىندا «رەسەيلىك تىڭشىلىق ارەكەتى» تەرگەلگەنىمەن، «فيدەس» ۇكىمەتى ەشقانداي شارا قولدانۋعا جول بەرمەگەنىن ايتتى.
بۋداپەشتەگى رەسەيلىك ەلشىلىك ءۇش رەسەيلىك اسكەري بارلاۋ وفيسەرىنىڭ ۆەنگر داۋىسىنا اسەر ەتۋ ءۇشىن بۋداپەشتكە بارعانى تۋرالى حابارلامانى جالعان دەپ جوققا شىعاردى. رەسەي ءوز ەلشىلىكتەرىنىڭ تىڭشىلىق ءۇشىن پايدالانىلاتىنىن ادەتتە جوققا شىعارادى. دەگەنمەن، 2022 جىلدان بەرى ەۋروپا بويىنشا جۇزدەگەن رەسەيلىك ديپلومات شىعارىلدى، ال رەسەي دە سولاي جاۋاپ قايتاردى.
تەلكەس BBC-گە ەندىگى باستى ماسەلە — ماسكەۋدىڭ قالاي جاۋاپ بەرەتىنىندە: «ەگەر ماسكەۋدەن 10 ۆەنگر ديپلوماتى شىعارىلسا، بۇل تيت-فور-تات قادامى ۆەنگريا ەلشىلىگىن ءىس جۇزىندە جاۋىپ تاستار ەدى».