2026 جىلعى 17 شىلدەدە جۇڭگو پرەزيدەنتى سي سزينپين شانحايدا وتكەن دۇنيەجۇزىلىك جاساندى ينتەللەكت كونفەرەنسياسىندا (دجيك) سويلەگەن سوزىندە بەيجىڭدى جاڭا الەمدىك AI ءتارتىبىنىڭ كوشباسشىسى رەتىندە تانىستىرىپ، اشىق باستاپقى كود تەحنولوگياسىن دامىتۋعا جانە وسى سالاداعى اقش ىقپالىنا قارسى تۇرۋعا شاقىردى. بۇل تۋرالى infohub.kz حابارلايدى.
سي سزينپين ءوز سوزىندە ەلدەردى اشىق باستاپقى كودتى AI-دىڭ «تاريحي مۇمكىندىگىن» پايدالانۋعا شاقىرىپ، دامۋشى ەلدەرگە AI مۇمكىندىكتەرىن قۇرۋعا كومەكتەسۋگە ۋادە بەردى. ول تەحنولوگياعا تەڭسىز قول جەتكىزۋدەن «جاڭا تاريحي ادىلەتسىزدىكتەردىڭ» پايدا بولۋ ءقاۋپى تۋرالى ەسكەرتتى.
بۇل پىكىرلەر سي ءسزينپيننىڭ قىتايدىڭ جاھاندىق AI باسقارۋىن قالىپتاستىرۋعا دەگەن ۇمتىلىسىن ايقىن كورسەتتى. ول قىتايدىڭ اشىق باستاپقى كودتى مودەلدەرىن جاھاندىق قوعامدىق يگىلىك رەتىندە ۇسىنىپ، تەحنولوگيالىق كوشباسشىلىق ءۇشىن باسەكەدە شەشۋشى ساتتە بەيجىڭدى ۆاشينگتونعا بالاما رەتىندە تانىتتى.
سي سزينپين AI-دىڭ ماڭىزدىلىعىن بۋ ماشيناسى مەن ەلەكتر قۋاتىنىڭ ويلاپ تابىلۋىمەن سالىستىرىپ، قىتايدىڭ AI تەحنولوگياسى مەن تاجىريبەسىن وڭتۇستىك جاھان ەلدەرىمەن بولىسۋگە، سونىمەن قاتار جاڭا تەحنولوگيانى باسقارۋ ستاندارتتارىن جاساۋدا جاھاندىق كۇش-جىگەردى ۇيلەستىرۋگە نيەتتى ەكەنىن جەتكىزدى.
سوزىندە ول قىتايدىڭ AI كواليسياسىن اقش باستاعان «Pax Silica» حالىقارالىق باستاماسىنا باسەكەلەس رەتىندە كورسەتتى، دەگەنمەن سي سزينپين ۆاشينگتوندى اتامادى. جۇڭگو مەملەكەتتىك باق-تارى بەيجىڭنىڭ AI ستراتەگياسىن اقش باستاعان «AI تەمىر پەردە» ورناتۋ ارەكەتىنە جاۋاپ رەتىندە سيپاتتاي باستادى.
شانحايلىق Moonshot AI ستارتاپى سول كۇنى الەمدەگى ەڭ ۇلكەن اشىق AI مودەلى سانالاتىن Kimi K3ء-تى تانىستىردى. بۇل اقش ۇكىمەتى Anthropic كومپانياسىنىڭ شەكارالىق AI مودەلدەرىن قاۋىپسىزدىك سەبەپتەرىمەن كەنەتتەن الىپ تاستاعانىنا ءبىر اي تولعان سوڭ بولدى.
سي سزينپين سونداي-اق AI جۇيەلەرىنىڭ ادام باقىلاۋىندا قالۋىن تالاپ ەتىپ، AI تاۋەكەلدەرىن باسقارۋ ءۇشىن ەرتە ەسكەرتۋ جانە توتەنشە جاعدايلارعا دەن قويۋ تەتىكتەرىن قۇرۋعا شاقىردى. ول ادامدىق قاداعالاۋدان قۇتىلا الاتىن اۆتونومدى AI جۇيەلەرىنىڭ ءقاۋپى تۋرالى ەسكەرتتى.
جۇڭگو بريكس، اسەان، لاتىن امەريكاسى جانە افريكا وداعى ەلدەرىمەن AI وقىتۋ جانە ىنتىماقتاستىق ورتالىقتارىن دامىتاتىنىن مالىمدەدى. بۇل پىكىرلەر جۇڭگو قۇرعان دۇنيەجۇزىلىك AI ىنتىماقتاستىق ۇيىمى (دجيىۇ) ىسكە قوسىلعاننان كەيىن ءبىر كۇن وتكەن سوڭ ايتىلدى، وعان 29 مۇشە ەل قوسىلدى.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، بۇل جاي ساياسي ءسوز قىتايدىڭ تەحنولوگيالىق جەتىستىكتەرىن رەسمي ديپلوماتيالىق پلاتفورمامەن بايلانىستىراتىن مالىمدەمەگە اينالدى. Ankura China Advisors كومپانياسىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى الفرەدو مونتۋفار-حەلۋ: «ءسىز الەمدەگى ەكىنشى قۋاتتى ەلدىڭ كوشباسشىسىن كورىپ وتىرسىز، ول اقش-پەن بولىپ جاتقان وقيعالارعا قاراماستان ناقتى تەحنولوگيالىق جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزىپ جاتقان ەلدىڭ AI تۋرالى كوزقاراسىن بايانداپ جاتىر»، - دەدى.
The Asia Group كەڭەسشىسى دجوردج چەن: «سي ءسزينپيننىڭ حابارى انىق: جۇڭگو AI تەحنولوگياسى مەن ستاندارتتارى بويىنشا ەشكىمگە ەرمەيدى. كەرىسىنشە، جۇڭگو ەكى اسپەكتىدە دە الەمدى باسقارادى»، - دەپ اتاپ كورسەتتى.
17-20 شىلدە ارالىعىنداعى كونفەرەنسيا ۆاشينگتون مەن بەيجىڭنىڭ اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ اكىمشىلىگى كەزىندەگى العاشقى ۇكىمەتارالىق AI كەلىسسوزدەرىنە دايىندالىپ جاتقان كەزدە ءوتتى. بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ AI ديالوگىندا ەكى دەرجاۆا باسەكەلەس كوزقاراستارىن ۇسىندى: اقش شامادان تىس رەتتەۋ يننوۆاسياعا كەدەرگى كەلتىرۋى مۇمكىن دەسە، جۇڭگو ارزان، اشىق باستاپقى كودتى مودەلدەرىن AI-عا قول جەتكىزۋدەگى جاھاندىق تەڭسىزدىكتى ازايتۋ قۇرالى رەتىندە ۇسىندى.
ۆاشينگتون 35 ەلدى AI مۇمكىندىكتەرى تۋرالى مالىمدەمەنىڭ اينالاسىنا بىرىكتىردى، ال جۇڭگو باستاعان دجيىۇ-عا 29 ەل قوسىلدى. اقش پوزيسياسىمەن تانىس ادامنىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان ەكى باستاماعا دا قوسىلعان جالعىز ەل. بۇل شەكتەۋلى قيىلىسۋ اقش شەڭبەرىنە بەيىمدەلگەن ەلدەردىڭ كوپشىلىگى قىتايدىڭ باسەكەلەس باستاماسىن قولداماعانىن كورسەتەدى.
كونفەرەنسياعا قىتايدىڭ جەتەكشى تەحنولوگيالىق كومپانيالارىمەن قاتار بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريش، قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆ جانە تايلاند پرەمەر-مينيسترى انۋتين چارنۆيراكۋل قاتىستى.