يەمەننىڭ يرانشىل حۋسيتتەرى قىزىل تەڭىزدە ءجۇزىپ كەلە جاتقان ساۋد ارابياسىنىڭ ەكى مۇناي تانكەرىنە شابۋىل جاساعانىن مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
حۋسيتتەردىڭ اسكەري وكىلى ياحيا ءساريدىڭ سارسەنبىدەگى مالىمدەمەسىنشە، «ENCELA» جانە «LAYLIA» اتتى ەكى تانكەر «اسكەري كۇشتەر قابىلداعان بلوكادا شەشىمىن بۇزعانى ءۇشىن» نىساناعا الىنعان. شابۋىل بىرنەشە بالليستيكالىق جانە قاناتتى زىمىراندار، سونداي-اق ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارى ارقىلى جاسالىپ، كەمەلەردە ءورت شىققان. ءساريدىڭ ايتۋىنشا، بۇدان بولەك ونعا جۋىق كەمە باعىتىن وزگەرتىپ، كەرى قايتۋعا ءماجبۇر بولعان.
ساۋد ارابياسى بۇل مالىمدەمەلەرگە ازىرگە تۇسىنىك بەرمەگەن. الايدا ۇلىبريتانيانىڭ تەڭىز ساۋدا وپەراسيالارى (UKMTO) ءبىر تانكەرگە شابۋىل جاسالعانى تۋرالى حابار العانىن راستادى. ولاردىڭ مالىمەتىنشە، تانكەر كاپيتانى بەلگىسىز ءوق-دارىنىڭ تيۋىنەن بورتتا ءورت شىققانىن حابارلاعان، ەكيپاج ورتپەن كۇرەسىپ جاتىر.
ون جىلدان استام ۋاقىت بويى يەمەن ۇكىمەتى مەن ونى قولدايتىن ساۋد ارابياسى باستاعان كواليسياعا قارسى سوعىسىپ كەلە جاتقان حۋسيتتەر 20 شىلدەدە ساۋد ارابياسىنا تەڭىز بلوكاداسىن جاريالاعان بولاتىن. بۇعان دەيىن يەمەن ۇكىمەتى يراندىق ۇشاقتىڭ قونۋىنا توسقاۋىل قويۋ ماقساتىندا حۋسيتتەر باقىلاۋىنداعى سانا اۋەجايىن بومبالاعان ەدى. بۇل ءتورت جىلداعى ەڭ اۋىر زورلىق-زومبىلىق وقيعالارىنىڭ ءبىرى سانالدى.
ساۋد ارابياسى حۋسيتتەردىڭ «رياد يەمەندىكتەرگە قورشاۋ جاسادى» دەگەن ايىپتاۋىن جوققا شىعاردى. ال حۋسيتتەردى سىناۋشىلار ولاردىڭ يوردانيانىڭ اممان مەن سانا اراسىندا اۋە رەيستەرىن قايتا باستاۋ تۋرالى ۇسىنىسىنان باس تارتقانىن اتاپ وتەدى.
اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى سوعىسى كەزىندە ءۇرمىز بۇعازى ارقىلى جۇك تاسىمالى بۇزىلعاندىقتان، ساۋد ارابياسى مۇنايدى قىزىل تەڭىز جانە باب-ال-ماندەب بۇعازى ارقىلى بالامارشرۋتپەن جونەلتۋگە تىرىسىپ كەلگەن. الايدا ەندى بۇل جول حۋسيتتەردىڭ قاۋپىنە ۇشىراپ وتىر.
حۋسيتتەر 2023 جىلعى قازاندا ءيزرايلدىڭ گازاداعى گەنوسيدتىك سوعىسى باستالعاننان كەيىن باب-ال-ماندەب ماڭىنداعى كەمەلەرگە شابۋىلدار جاساپ، جاھاندىق ساۋدانى السىرەتكەن بولاتىن. شابۋىلدار 2025 جىلعى قازاندا گازادا «اتىستى توقتاتۋ» جاريالانعاننان كەيىن عانا توقتادى.
قىزىل تەڭىزدى ادەن شىعاناعىمەن جالعايتىن باب-ال-ماندەب بۇعازى — الەمدەگى ەڭ ماڭىزدى كەمە جولدارىنىڭ ءبىرى، اسىرەسە مۇناي ەكسپورتى ءۇشىن. بۇعازدىڭ ەڭ تار جەرىنىڭ ەنى نەبارى 29 شاقىرىم بولعاندىقتان، كەمەلەر تەك ەكى ارنامەن — ءبىرى كىرۋگە، ءبىرى شىعۋعا ارنالعان. 2024 جىلى بۇل بۇعاز ارقىلى شامامەن 4،1 ميلليارد باررەل شيكى مۇناي مەن مۇناي ونىمدەرى تاسىمالدانعان، بۇل الەمدىك كولەمنىڭ 5 پايىزىن قۇرادى. يزرايل مەن اقش وسى جىلدىڭ اقپان ايىنىڭ سوڭىندا يرانعا سوعىس اشقاننان بەرى ءۇرمىز بۇعازى ءىس جۇزىندە جابىق. ەگەر باب-ال-ماندەب تە جابىلسا، الەمدىك مۇناي مەن گاز جەتكىزىلىمىنىڭ 25 پايىزى بۇعاتتالۋى مۇمكىن.