جاپون يەنى اقش پەن جاپونيا ۆاليۋتانى قولداۋ ءۇشىن ۇيلەستىرىلگەن ارالاسۋ جاساعاننان كەيىن ءۇش اي ىشىندەگى ەڭ جوعارى دەڭگەيگە جەتتى. دۇيسەنبىدە يەن اقش دوللارىنا قاتىستى ¥155-كە دەيىن نىعايىپ، مامىر ايىنىڭ باسىنان بەرگى ەڭ جوعارى كورسەتكىشكە جەتتى. بۇل توكيو مەن ۆاشينگتوننىڭ وتكەن اپتانىڭ سوڭىندا سيرەك كەزدەسەتىن بىرلەسكەن ۆاليۋتالىق ارالاسۋ جاساعانىن راستاۋىنان كەيىن بولدى.
جاپونيانىڭ قارجى مينيسترلىگى دۇيسەنبىدە ەكى ۇكىمەتتىڭ يەندى ساتىپ الۋ بويىنشا ۇيلەستىرىلگەن ارالاسۋ جاساعانىن جانە ودان ءارى شارا قولدانۋدان تارتىنبايتىنىن مالىمدەدى. بۇل ارالاسۋ يەن وتكەن اپتادا دوللارعا شاققاندا ¥164-كە جۋىق 40 جىلدىق مينيمۋمعا السىرەگەننەن كەيىن جاسالدى.
دونالد ترامپ جەكسەنبىدە تىلشىلەرگە: «ولاردىڭ يەنى السىرەپ جاتىر، ولار ازداپ كومەك قالادى. ءبىز ءارقاشان جاپونيانىڭ جانىندامىز»، — دەدى. يەن سوڭعى ايلاردا جاپونياداعى قارىز الۋ قۇنى باسقا دامىعان ەكونوميكالارمەن سالىستىرعاندا تومەن بولعاندىقتان السىرەدى. بۇل ايىرماشىلىق ينۆەستورلاردىڭ يەندى ارزان قارىزعا الىپ، جوعارى كىرىستى دوللار اكتيۆتەرىن ساتىپ الاتىن «كەرري-ترەيد» دەپ اتالاتىن قۇبىلىستى كۇشەيتتى.
سونداي-اق يەنگە جاپونيا پرەمەر-مينيسترى ساناە تاكايچيدىڭ ەكونوميكانى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن سالىق جانە شىعىس شارالارىن قولدانۋعا دەگەن ۇمتىلىسى مەن ورتالىق بانكتىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەنى كوتەرۋىنە سىن ايتۋى ينۆەستورلاردىڭ الاڭداۋشىلىعىن تۋدىردى. بۇل ەلدەگى قارىز الۋ قۇنىن دا ارتتىردى.
اقش قارجى ءمينيسترى سكوتت بەسسەنت ۆاشينگتون «ودان ءارى بىرلەسكەن ارالاسۋعا قاتىسۋدان تارتىنبايتىنىن» ايتتى، سونىمەن قاتار جاپونيانىڭ ورتالىق بانكىنەن پايىزدىق مولشەرلەمەنى ودان ءارى كوتەرۋدى تالاپ ەتتى. سەنبىدە كابينەت وتىرىسى كەزىندە تۇسىرىلگەن بەسسەنتتىڭ بلوكنوتىنىڭ فوتوسۋرەتىندە ونىڭ «ىستەلەتىن ىستەر» تىزىمىندە 5-10 ميلليارد دوللار كولەمىندە يەن ساتىپ الۋ بار ەكەنى كورسەتىلدى.
بۇل جاپونيا مەن اقش-تىڭ 2011 جىلعى ناۋرىزدان بەرى العاشقى بىرلەسكەن ارەكەتى. سول كەزدە توحوكۋ جەر سىلكىنىسى مەن سۋناميدەن كەيىن يەندى السىرەتۋ ءۇشىن بىرلەسكەن ارالاسۋ جاسالعان بولاتىن. MUFG بانكىنىڭ ۆاليۋتا ساراپشىسى لي حاردمان: «ودان ءارى بىرلەسكەن ارالاسۋ ءقاۋپى جانە جاپونيا ورتالىق بانكىنىڭ مولشەرلەمەنى تەزدەتۋى يەنگە قوسىمشا قولداۋ كورسەتىپ، سپەكۋليانتتاردىڭ يەن بويىنشا قىسقا پوزيسيالارىن ۇلعايتۋىنا جول بەرمەيدى»، — دەدى.
Oxford Economics كونسالتينگتىك كومپانياسى اقش-جاپونيا ۇيلەستىرىلگەن ارالاسۋى يەننىڭ السىرەۋ ءۇردىسىن وزگەرتۋگە جەتكىلىكسىز بولاتىنىن ايتتى. «جاپونيا ورتالىق بانكىنىڭ مولشەرلەمەنى تەزدەتۋى تۋرالى نارىقتاعى بولجامدار ءوسىپ جاتقانىنا قاراماستان، ءبىز ورتالىق بانك جەلتوقسانعا دەيىن كۇتەدى دەپ ەسەپتەيمىز، ويتكەنى ارالاسۋ يەننىڭ كۇرت قۇنسىزدانۋ ءقاۋپىن ازايتادى جانە ورتالىق بانككە تاياۋ شىعىستاعى قاقتىعىستىڭ جانە بۇرىنعى مولشەرلەمە كوتەرۋلەردىڭ ەكونوميكاعا اسەرىن باعالاۋعا كوبىرەك ۋاقىت بەرەدى»، — دەلىنگەن حابارلامادا.