زامبيا بيلىگى تابيعاتتا وزدىگىنەن ولگەن جابايى جانۋارلاردىڭ ەتىن جەۋگە بولمايتىنىن ەسكەرتتى. سەبەبى ونداعان جابايى جانۋار — سۋسيىرلار، پىلدەر، بۋيۆولدار مەن ءبىر قولتىراۋىن — توپان اۋرۋىنان قىرىلعان. بۇل تۋرالى infohub.kz سايتى حابارلايدى.
اپاتتارعا قارسى كۇرەس اگەنتتىگىنىڭ وكىلى دەمالىس كۇندەرى مۋنيامادزي وزەنىنىڭ ماڭىندا ولگەن جابايى جانۋارلاردىڭ ەتىن جەگەن 12 ادام اۋرۋ جۇقتىرعانىن مالىمدەدى. ول حالىقتى تابيعي جولمەن نەمەسە بەلگىسىز سەبەپتەردەن ولگەن جانۋارلاردىڭ ەتىن تۇتىنباۋعا شاقىرىپ، مۇنداي جاعدايلاردى دەرەۋ حابارلاۋدى سۇرادى.
سونىمەن قاتار بيلىك اۋرۋدىڭ تارالۋ اۋقىمى مەن ونىمەن بايلانىستى قاۋىپتەر تولىق انىقتالعانشا، زارداپ شەككەن ايماقتا اڭ اۋلاۋدى توقتاتا تۇرۋعا شاقىردى. رەسمي تۇلعالار ىندەتتىڭ گەوگرافيالىق شەگىن ءالى ناقتىلاي الماي وتىر، ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ مەن زەرتحانالىق تەكسەرۋلەر جالعاسىپ جاتىر.
توپان اۋرۋى زامبيادا ەجەلدەن كەزدەسەدى، الايدا ادام ءولىمى سيرەك تىركەلەدى. 2023 جىلى ەلدە «بۇرىن-سوڭدى بولماعان ءورشۋ» ورىن الىپ، ءتورت ادام قازا تاپقان، ىندەت 10 پروۆينسيانىڭ توعىزىنا تاراعان. 2011 جىلى تاعى ءبىر اۋقىمدى ءورشۋ تىركەلىپ، 500-دەن استام جاعداي تىركەلگەن، بەس ادام جۇقتىرعان سۋسيىرلاردىڭ ەتىن جەگەننەن كەيىن قايتىس بولعان.
مۋچينگا پروۆينسياسىنداعى مۋنيامادزي اڭشىلىق شارۋاشىلىق ايماعىنداعى سوڭعى ءورشۋ كەزىندە زامبيانىڭ اپاتتاردى باسقارۋ جانە ولاردىڭ سالدارىن ازايتۋ ءبولىمى شىلدە ايىنان بەرى 46 سۋسيىر، سەگىز ءپىل، بەس بۋيۆول جانە ءبىر قولتىراۋىن قىرىلعانىن حابارلادى.
«وسى جابايى جانۋارلاردىڭ ءولىمىنىڭ قايعىلى جاعى — ولەكسەلەردى جەرگىلىكتى تۇرعىندار جەپ قويدى، ولار ازىق رەتىندە سوعان سۇيەنەدى»، — دەدى ءبولىمنىڭ ۇلتتىق ۇيلەستىرۋشىسى نورمان چيپاكۋپاكۋ.
ادام ءولىمى تىركەلگەن جوق، اۋرۋ جۇقتىرعان 12 ادام ءقازىر ەم قابىلداپ جاتىر.
توپان اۋرۋىن Bacillus anthracis باكتەرياسى تۋدىرادى. ول نەگىزىنەن توپىراقتا جىلدار بويى جاسىرىنىپ جاتقان سپورا تۇرىندە ساقتالىپ، جانۋارعا جۇتىنۋ، جاراقات نەمەسە جارا ارقىلى ەنەدى. كوبىنە جايىلىمدا جۇرەتىن مالعا اسەر ەتىپ، كەنەت ولىمگە اكەلۋى مۇمكىن. اۋرۋ جانۋاردان ادامعا لاستانعان مال ونىمدەرىمەن جاناسۋ ارقىلى جۇعادى.
زامبيالىقتارعا كەنەتتەن ولگەن نەمەسە توپان اۋرۋىنا كۇدىكتى جانۋارلاردىڭ ەتىن تۇتىنۋعا، ساتۋعا، تاراتۋعا نەمەسە وڭدەۋگە بولمايتىنى ەسكەرتىلدى. سونداي-اق حالىققا جابايى جانۋارلاردى ۇستاۋعا جول بەرمەۋگە كەڭەس بەرىلدى.