قازاقستاندا اۆتوموبيل جولدارىن سالۋ جانە پايدالانۋ كەزىندەگى ەكولوگيالىق تالاپتار العاش رەت مىندەتتى بولادى. 2027 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ ەلدە اۆتوجولداردىڭ بارلىق ومىرلىك سيكلىنە — جوبالاۋدان باستاپ پايدالانۋعا دەيىن — ەكولوگيالىق ەرەجەلەردى بەلگىلەيتىن ءبىرىڭعاي نورماتيۆ ەنگىزۋ جوسپارلانۋدا. قۇجات تابيعي رەسۋرستارعا ۇقىپتى قاراۋدى قامتاماسىز ەتىپ، جول سالاسىنىڭ قورشاعان ورتاعا تەرىس اسەرىن ازايتىپ، نارىقتىڭ بارلىق قاتىسۋشىلارى ءۇشىن ءبىرىڭعاي مىندەتتى ستاندارتتار جاساۋى ءتيىس، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
قازاقستان كولىك مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، جاڭا قۇجاتتى ازىرلەۋمەن «قازاقستاندىق جول عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى» (قازجولعزي) اكسيونەرلىك قوعامى اينالىسادى. «ينستيتۋت ماماندارى اۆتوجولداردىڭ بارلىق كەزەڭىندە ءبىرىڭعاي ەكولوگيالىق تالاپتاردى العاش رەت بەلگىلەيتىن ۆەدومستۆولىق ءنورماتيۆتى دايىنداپ جاتىر. جاڭا ەرەجەلەر جول ينفراقۇرىلىمىن جوبالاۋ، سالۋ، جوندەۋ، كۇتىپ ۇستاۋ جانە پايدالانۋعا تارالادى»، — دەدى كولىك ۆەدومستۆوسىندا.
قۇجاتتى بەكىتۋ 2026 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن جوسپارلانعان، ال جاڭا نورماتيۆ 2027 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ كۇشىنە ەنۋى ءتيىس. ازىرلەنىپ جاتقان قۇجات جول سالاسىنىڭ قورشاعان ورتاعا اسەرىن ازايتۋعا باعىتتالعان ەكولوگيالىق تالاپتاردىڭ كەڭ تىزبەسىن قامتيدى. اتاپ ايتقاندا، نورماتيۆ توپىراقتىڭ قۇنارلى قاباتىن ساقتاۋ، جەر ءۇستى جانە جەر استى سۋلارىن قورعاۋ، اتموسفەراعا لاستاۋشى زاتتاردىڭ شىعارىندىلارىن ازايتۋ جانە شاڭ ءتۇزىلۋىن تومەندەتۋ شارالارىن كوزدەيدى، دەپ اتاپ ءوتتى مينيسترلىكتە.
سونىمەن قاتار، قۇجات شۋ دەڭگەيىن تومەندەتۋ، ءوندىرىس جانە تۇتىنۋ قالدىقتارىن ۇتىمدى باسقارۋ، سونداي-اق جول سالدارىنان بۇزىلعان اۋماقتاردى مىندەتتى تۇردە قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا تالاپتاردى بەلگىلەيدى. قازجولعزي ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىك زاماناۋي جول ينفراقۇرىلىمى ساپاسىنىڭ اجىراماس بولىگى رەتىندە قاراستىرىلۋى كەرەك.
ازىرلەۋشىلەردىڭ پىكىرىنشە، ءبىرىڭعاي ءنورماتيۆتى ەنگىزۋ اۆتوجولداردىڭ بارلىق ومىرلىك سيكلىنە بىردەي تالاپتار بەلگىلەۋگە، قورشاعان ورتاعا تەرىس اسەردى بارىنشا ازايتۋعا جانە جول جوبالارىن ىسكە اسىرۋ كەزىندە تابيعي رەسۋرستاردى نەعۇرلىم ۇتىمدى پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. «وسى ۋاقىتقا دەيىن جول سالاسىنداعى ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى نەگىزىنەن مىندەتتى زاڭدى كۇشى جوق ۇسىنىمدارمەن رەتتەلدى. جاڭا نورماتيۆ العاش رەت بۇل تالاپتارعا مىندەتتى ورىندالۋى ءتيىس قۇجات مارتەبەسىن بەرەدى»، — دەپ اتاپ ءوتتى رەسپۋبليكا كولىك مينيسترلىگىندە.
جوبانىڭ نەگىزگى بولىمدەرىنىڭ ءبىرى سۋ رەسۋرستارىن قورعاۋ بولادى. قۇجات قۇرىلىس الاڭدارىندا جەر ءۇستى سۋىن بۇرۋ جۇيەلەرىن ۇيىمداستىرۋدى، لاستانعان سۋدى تازارتۋدى جانە تازارتىلماعان اعىندى سۋلاردى قورشاعان ورتاعا توگۋگە تولىق تىيىم سالۋدى كوزدەيدى، دەپ حابارلادى ۆەدومستۆودان. سونىمەن قاتار، جوبا مۇناي ونىمدەرىنىڭ توگىلۋى جاعدايىندا جەدەل ارەكەت ەتۋ شارالارىن قامتيدى، بۇل اۆاريالىق جاعدايلار تۋىنداعان كەزدە ەكولوگيالىق زالالدى بارىنشا ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
جەر رەسۋرستارىن ساقتاۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنگەن. جاڭا نورماتيۆ قۇرىلىس جۇمىستارى باستالعانعا دەيىن توپىراقتىڭ قۇنارلى قاباتىن مىندەتتى تۇردە الىپ تاستاۋدى، ونى بولەك ساقتاۋدى جانە قۇرىلىس اياقتالعاننان كەيىن بۇزىلعان اۋماقتاردى رەكۋلتيۆاسيالاۋ كەزىندە پايدالانۋدى ەنگىزەدى، دەپ حابارلادى كولىك مينيسترلىگىندە.
تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىت — بيولوگيالىق ارتۇرلىلىكتى ساقتاۋ. اۆتوموبيل جولدارىن جوبالاۋ جانە سالۋ كەزىندە ماماندار جانۋارلاردىڭ مەكەندەيتىن جەرلەرىن، ولاردىڭ ماۋسىمدىق كوشى-قون جولدارىن، بالىقتاردىڭ ۋىلدىرىق شاشاتىن ورىندارىن جانە قۇستاردىڭ ۇيا سالاتىن جەرلەرىن ەسكەرۋگە ءتيىس. قاجەت بولعان جاعدايدا جوبالاردا قورعانىس قورشاۋلارىن، ەسكەرتۋ جول بەلگىلەرىن جانە جول ينفراقۇرىلىمىنىڭ جانۋارلار دۇنيەسىنىڭ وكىلدەرىنە اسەرىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن باسقا دا شەشىمدەردى ورناتۋدى قامتيتىن ارنايى تابيعات قورعاۋ شارالارى قاراستىرىلادى، دەپ تولىقتىردى ۆەدومستۆودان.
ءبىرىڭعاي ەكولوگيالىق ءنورماتيۆتىڭ ەنگىزىلۋى قازاقستاننىڭ جول سالاسىن جاڭعىرتۋدىڭ ماڭىزدى كەزەڭى بولادى. ۇسىنىمدىق تالاپتاردان مىندەتتى ستاندارتتارعا كوشۋ ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ كەزىندە ەكولوگيالىق جاۋاپكەرشىلىكتى ارتتىرۋعا، تابيعي رەسۋرستاردى تيىمدىرەك قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە جانە وتاندىق جول قۇرىلىسى جۇيەسىن قازىرگى زامانعى حالىقارالىق ەكولوگيالىق تالاپتارعا جاقىنداتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.