جاپونيانىڭ وڭتۇستىك-باتىسىنداعى كۋماموتو پرەفەكتۋراسىندا 6،8 بالدىق جەر سىلكىنىسى بولدى. كەم دەگەندە 13 ادام قازا تاپتى، ۇشەۋى كۋماموتو قالاسىنداعى Aeon ساۋدا ورتالىعىندا قازا بولدى. قۇتقارۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا، ءبىراق پرەمەر-مينيستر ساناە تاكايچي توتەنشە جاعداي قىزمەتتەرىنىڭ ۋاقىتپەن جارىسىپ جاتقانىن ەسكەرتتى. بۇل تۋرالى infohub.kz سايتى حابارلايدى.
ياسۋشيرو قالاسىنداعى «سەندان سوكۋدو» ءدامحاناسىنىڭ 75 جاستاعى يەسى حيروكو وگاتا جەر سىلكىنىسى كەزىندە ءدامحانادا بولدى. «مەن تاڭ قالدىم جانە قورىقتىم، – دەدى ول BBC-گە. – ۇستەلدىڭ استىنا كىرىپ ۇلگەردىم، ءبىراق ۇستەل وڭعا-سولعا قاتتى قوزعالدى». وگاتا ياسۋشيرودا تۋىپ-وسكەن. بۇل ايماق بەلسەندى تەكتونيكالىق جارىلىمدا ورنالاسقاندىقتان، جەر سىلكىنىسى ءجيى بولادى. 2016 جىلى بولعان ەكى جەر سىلكىنىسى 277 ادامنىڭ ءومىرىن قيىپ، 2800 ادام جارالانعان ەدى.
الايدا وگاتا مۇنداي كۇشتى ءدۇمپۋدى ەشقاشان باستان كەشىرمەگەنىن ايتتى. «10 جىل بۇرىنعى جەر سىلكىنىسى بۇعان مۇلدە ۇقسامادى. مەن ولەمىن دەپ ويلادىم»، – دەدى ول.
Aeon ساۋدا ورتالىعىنان بىرنەشە ءجۇز مەتر جەردە تورت دۇكەنىنىڭ يەسى يۋي (اتى وزگەرتىلگەن) جەر سىلكىنىسى كەزىندە كەڭسەدە وتىرعان. «دىبىستىڭ قايسىسى جەر سىلكىنىسىنەن، قايسىسى جارىلىستان ەكەنىن اجىراتا المادىم. تەك وتىرعان ورىندىقتى ۇستاپ تۇردىم. مۇنداي جاعدايدا نە سەزىنەتىنىمدى بىلمەدىم، قورقىنىشتى دا سەزىنە المادىم. ءقازىر دە نە سەزىنەتىنىمدى بىلمەيمىن جانە قالاي تۇسىندىرەرىمدى بىلمەيمىن»، – دەدى ول.
بيلىك پەن قۇتقارۋشىلار تەز ارەكەت ەتتى. دۇمپۋدەن كەيىن تاكايچي 4600 ادامدى قۇتقارۋ جۇمىستارىنا جىبەرىپ، توپتاردىڭ «ءتۇن بويى شارشاماي» زاقىمدالعان اۋدانداردى باعالاپ، باقىلايتىنىن ايتتى. سوعان قاراماستان، كۋماموتو قالاسىندا ونداعان مىڭ ادام ەلەكتر قۋاتى مەن سۋسىز قالدى، كەم دەگەندە 45 مەديسينالىق مەكەمە زاقىمداندى. قالا ورتالىعىنداعى 17 عاسىرداعى كۋماموتو قامالىنىڭ سىرتقى قابىرعالارى شاڭ بۇلتىنا ورانىپ قۇلادى. 19 عاسىرداعى ياسۋشيرو عيباداتحاناسىنىڭ عيبادات زالى تولىعىمەن وپىرىلدى.
وسى ۋاقىتتا وگاتا مەن يۋي سياقتى جەرگىلىكتى تۇرعىندار قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىن باستادى. گەولوگيالىق جانە پسيحولوگيالىق دۇمپۋلەر ءالى دە جالعاسۋدا. «بۇكىل ءۇيىم بىلىق، قايدا تۇرۋدى بىلمەيمىن، ءبىراق تابىس تابۋ ءۇشىن ءدامحانانى تەزىرەك قايتا اشۋىمىز كەرەك، سوندىقتان بۇگىن تازالاپ جاتىرمىن، – دەدى وگاتا سارسەنبى كۇنى. – ءبىراق جۇمىس ىستەگەن سايىن كەيىنگى دۇمپۋلەر بولادى، سوندىقتان توقتاپ قالامىن. سودان كەيىن قايتا جۇمىس ىستەي باستايمىن، تاعى ءدۇمپۋ بولادى... بۇل وتە باياۋ ءجۇرىپ جاتىر. ەگەر دۇمپۋلەر كوپ بولسا، بۇل وتە سترەسستىك بولادى».
ءيۋيدىڭ تورت دۇكەنى ءالى جابىق، ول زاقىمدى باعالاپ جاتىر. «پەش سياقتى ماشينالاردىڭ جۇمىس ىستەيتىنىن ءالى تەكسەرگەن جوقپىن. تەكسەرگەننەن كەيىن عانا قايتا اشا الاتىنىمدى بىلەمىن»، – دەدى ول.