Планетамыздың металл ядросы миллиардтаған жыл бойы сыртқы қабаттар үшін сутегі көзі болып, вулкандық жыныстардың құрамын өзгертіп келген. Бұл туралы зерттеушілер жазды, олардың тұжырымдарын Gizmodo жариялады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Шамамен 4,5 миллиард жыл бұрын жас Жер балқыған шар болған. Ол суыған сайын ауыр темір орталыққа қарай шөгіп, металл ядро құраса, жеңілірек жыныстар жоғары көтеріліп, мантияны құраған. Ұзақ уақыт бойы бұдан кейін қабаттар бір-бірінен оқшауланған деп есептелді. Алайда жаңа компьютерлік симуляциялар олардың арасындағы химиялық алмасу әлі күнге жалғасып жатқанын көрсетеді.
Зерттеу авторлары ежелгі магма мұхитының кристалдану процестерін модельдеп, оларды Канадалық Арктикадағы Баффин Жері аралынан және Исландиядан әкелінген вулкандық жыныс үлгілерімен салыстырды. Бұл лава шөгінділерінде сутегінің ауыр изотопы — дейтерийдің өте төмен концентрациясы анықталды. Мұндай арақатынасты магманың жай ғана суынуымен түсіндіру мүмкін емес, бірақ ол су құрамына кіретін қарапайым жеңіл сутегінің ядроның өзінен сыртқа шығуымен оңай түсіндіріледі.
Темір планета орталығына қарай шөккен кезде ол өзімен бірге дәл сол жеңіл сутегін алып кеткен. Миллиардтаған жыл ішінде бұл элемент біртіндеп мантияға қайта сіңіп, гелий, вольфрам және рутенийдің сирек изотоптарымен бірге бетке көтерілген. Әрі қарай ғалымдар ядродағы заттардың алып қашықтықтарды қалай еңсеріп, бетке жететінінің нақты механизмін анықтауды жоспарлап отыр.