ABD ile Danimarka, Grönland güvenliğine ilişkin bir anlaşma duyurdu. Bu, ABD Başkanı Donald Trump'ın söz konusu bölgeyi askeri güçle ele geçirme tehdidiyle yol açtığı diplomatik anlaşmazlığın çözümü anlamına geliyor; infohub.kz sitesinin haberine göre.
Trump'a göre anlaşma, ABD'ye "güvenlik ve diğer tüm ihtiyaçlar üzerinde kalıcı kontrol" sağlıyor. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise anlaşmanın "Arktik ve Kuzey Atlantik bölgesindeki güvenliği güçlendireceğini" açıkladı; ancak Trump sosyal medyadaki paylaşımında belirttiği somut maddelere değinmedi.
Anlaşma, Trump'ın ulusal güvenlik gerekçesiyle Grönland'ı "satın alma" yönündeki aylarca süren tehditlerinin ardından yapıldı. Trump, adanın savunma açısından stratejik konumunu ve mineral zenginliğini öne sürmüştü.
Trump, Truth Social'daki paylaşımında anlaşmanın "Amerika Birleşik Devletleri için hiçbir maliyet getirmediğini" ve ABD'ye Grönland güvenliğini "sağlamak ve korumak" için "gerekeni yapma" imkânı verdiğini söyledi. Ona göre belgede, ABD'nin rakiplerinden hiçbirinin Grönland'da askeri güç bulunduramayacağı veya "bizim somut yazılı anlaşmamız olmadan Grönland'a hassas yatırımlar yapamayacağı" kuralı yer alıyor.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, anlaşmanın önümüzdeki hafta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda imzalanacağını doğruladı. Ona göre anlaşma "Arktik ve Kuzey Atlantik bölgesindeki ortak güvenliğimizi güçlendirecek" ve ayrıca "Krallığın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü, Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkını tanıyacak".
Anlaşmanın hâlâ yasa koyucuların onayına ihtiyaç duyduğunu ve "yürürlüğe girmesi için gerekli parlamenter prosedürlerden geçmesi gerektiğini" ekledi.
Grönland hükümeti başkanı Jens-Frederik Nielsen, anlaşmayı duyuran açıklamasında, Grönland, Danimarka ve ABD'nin güvenliğini "sağlayıp güçlendirecek" anlaşmayı imzalamaya yaklaşmamızın "memnuniyet verici" olduğunu belirtti.
"Anlaşma, Grönland'ın çıkarlarını ve uluslararası işbirliğindeki yerimizi tanıyor. Bu hepimiz için faydalı" dedi.
Trump, mineraller açısından zengin bu Danimarka toprağını satın almaya veya ilhak etmeye aylarca çaba gösterdi. Hatta askeri müdahale tehdidinde bile bulunarak Danimarkalıların ve NATO'nun diğer ülkelerinin tepkisini çekti.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, anlaşmayı "tarihi bir anlaşma" ve "Amerika Birleşik Devletleri ve Amerikan halkı için büyük bir zafer" olarak nitelendirdi. "Bu anlaşma, Grönland'daki ulusal güvenlik meselelerimizi kesin ve tam olarak çözüyor" dedi Fox News'e.
Anlaşmanın metni açıklanmadı. BBC, Danimarka büyükelçiliği ve Beyaz Saray ile iletişime geçti.