ABD ve Suudi Arabistan, sivil nükleer işbirliği konusunda bir anlaşmaya vardı. infohub.kz'ın aktardığına göre, Başkan Donald Trump yönetimi bu adımı Washington ile Riyad arasındaki bağları derinleştirmek amacıyla attı.
ABD Enerji Bakanlığı Çarşamba günü anlaşmayı 'tarihi' olarak nitelendirerek, Amerikan şirketlerinin krallığa nükleer teknoloji sunacağını belirtti. Anlaşma, 1954 tarihli Atom Enerjisi Yasası'nın 123. maddesi uyarınca yapılan bir sözleşme ve ek bir ikili güvence anlaşmasından oluşuyor.
'Bu anlaşmalar, iki ülkenin ABD-Suudi Arabistan ticari ilişkilerini güçlendirme, vatandaşlarımızın refahını sağlama ve denizaşırı müttefiklerimizin güvenliğini temin etme konusundaki ortak kararlılığını yansıtmaktadır,' denildi Enerji Bakanı Chris Wright'ın açıklamasında. Wright, anlaşmanın nükleer güvenlik ve yayılmanın önlenmesi konusunda en yüksek standartları koruduğunu ve ABD'de geliştirilen en iyi nükleer teknolojilere ve bilim insanlarına dayandığını söyledi.
Bazı Amerikan medya kuruluşları, anlaşmanın Suudi Arabistan'a nükleer yakıtı ABD'den ithal etmek yerine yerli olarak zenginleştirmesine izin verdiğini bildirdi. Ancak Enerji Bakanlığı'nın açıklamasında zenginleştirme konusunda net bir bilgi yer almıyor. Doğrulanması halinde anlaşma Washington'da muhalefetle karşılaşabilir.
Bakanlık anlaşmayı 'onlarca yıl sürecek, milyarlarca dolarlık bir ortaklık' olarak nitelendirerek, inceleme için Kongre'ye gönderileceğini duyurdu. Trump, İran'ın uranyum zenginleştirmesini engellemek için askeri operasyonlar başlattı. Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) uranyum zenginleştirmeyi yasaklamıyor — bu, uranyum atomunun en radyoaktif varyantının (izotop) ayrıştırılması sürecidir. Yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum nükleer silah yapımında kullanılabilir.
Bölgede sadece İsrail'in nükleer bir cephaneliğe sahip olduğu düşünülüyor. Trump yönetimine göre, Suudi Arabistan ile işbirliği anlaşması ABD'de iş imkanları yaratacak, 'küresel nükleer yayılma önleme standartlarını güçlendirecek' ve Riyad ile stratejik ortaklığı pekiştirecek.
Bu duyuru, ABD ile İran arasındaki savaşın kızıştığı bir dönemde yapıldı. Trump, çatışmanın amacının İran'ın nükleer silah edinmesini engellemek olduğunu öne sürüyor, ancak Tahran bu amacı reddediyor. Geçtiğimiz yıl ABD ve İsrail, İran'ın nükleer tesislerini bombaladı. Devam eden çatışmada İran, bölgedeki Amerikan askerlerinin bulunduğu üslere ve Basra Körfezi'ndeki bazı enerji tesislerine füze ve insansız hava araçlarıyla saldırı düzenledi.