ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick'e göre, Kasım seçimlerinde Cumhuriyetçiler Kongre'nin kontrolünü ellerinde tutarsa, Donald Trump'ın tüm yetişkin Amerikalılara 5000 dolar "temettü" ödenmesine ilişkin tartışmalı önerisi vergi gelirlerinden finanse edilmeyecek. Bu haberi infohub.kz sitesi duyurdu.
"Bu vergi parası değil" diyen Lutnick, NBC News'e verdiği röportajda, yönetimin "Donald Trump'ın vermek istediği parayı sağlayabileceğini, bunun ne açıktan ne de vergi mükelleflerinden alınmayacağını" belirtti.
Çarşamba günü Teksas eyaletinin Dallas kentinde düzenlenen Cumhuriyetçilerin ara seçim öncesi kongresinde konuşan Trump, temettüleri "ekonomik açıdan büyük gücümüz ve gelirimiz sayesinde" vereceğini söyleyerek bu ödemeyi geçen yıl yaklaşık 1,45 milyon ABD askerine bağlanan tek seferlik, vergiden muaf 1776 dolarlık "Savaşçı temettüsüne" benzetti.
Tüm Amerikalılara ödenmesi halinde maliyeti 1 trilyon dolara ulaşabilecek temettünün kısmen gümrük vergisi gelirlerinden finanse edilebileceğine Trump işaret etti.
"Cumhuriyetçiler kazanırsa, siz de bizimle birlikte kazanırsınız ve 5000 dolar alırsınız" diyen Trump, buna "Trump temettüsü" adını vereceğini de ekledi.
Ancak bu öneri geniş çapta eleştirildi. Nedenlerinden biri, ABD'nin devlet borcunun yakın zamanda 40 trilyon doları aşarak 2008'deki 10 trilyon dolara kıyasla 18 yılda yaklaşık %300 artması.
Lutnick NBC'ye, temettü parasının bir kısmının Ticaret Bakanlığı'nın planladığı programdan gelebileceğini söyledi. Buna göre ABD'ye gelen varlıklı konuklar, vize uzatmak için 5 milyon dolara kadar ödeme yapacak.
"Bize gelmek isteyen 100 000'den fazla kişi sırada bekliyor" diyen Lutnick, bunun 500 milyar dolar toplama imkânı sağlayacağını hesapladı. Ayrıca çip üreticisi Intel şirketine yapılan 8,9 milyar dolarlık devlet yatırımını örnek gösterdi. Şirketin piyasa değeri, hisse başına 20 dolardan 100 dolara kadar yükseldi.
Lutnick bu açıklamasıyla, 5000 dolarlık çeklerin nereden gelebileceğine dair fikirler ortaya koyan yönetimin diğer yetkililerine katıldı.
Ulusal Ekonomik Konsey Direktörü Kevin Hassett, Bloomberg TV'ye Beyaz Saray'ın programı finanse etmek için Kongre'de bir "uzlaşma süreci" değerlendirdiğini söyledi.
"Bunu mali sorumlulukla yapabiliriz" diyen Hassett, "En önemlisi, bunu hayata geçirmenin birkaç yolu var. Başkan Trump'ı hafife almayın" ifadelerini kullandı.
JD Vance de gümrük vergisi gelirlerinin maliyeti karşılayacağına ve ödemelerin varlıklı Amerikalılara verilmeyeceğine işaret etti.
Ancak Yüksek Mahkeme, Trump'ın 2025'teki "özgürlük günü" ithalat vergilerinden toplanan gelirin iade edilmesi gerektiğine karar verdi. Öte yandan daha önceki gümrük vergisi gelirlerinden Amerikalı vergi mükelleflerine 2000 dolar iade edilmesine ilişkin öneri, toplanan geliri aşmıştı. Bunu partizan olmayan Tax Foundation kuruluşu açıkladı.
Trump'ın 5000 dolarlık temettü önerisi açıklandığında Associated Press ajansının son anketi, yetişkin Amerikalıların yaklaşık onda üçünün, yani %32'sinin başkanın ekonomiyi yönetmesini onayladığını gösterdi. Bu oran, ikinci döneminin başındaki %40'ın altında.