Amerikalı müzakereciler, Ukrayna'nın doğudaki Donbas bölgesinde kalan askerlerini çekmesi ve bunun karşılığında NATO'ya üye olması yönünde bir öneri sundu. Bu açıklamayı Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy yaptı, infohub.kz sitesi bildiriyor.
Zelenskiy'nin cumartesi günkü bu açıklaması, ABD temsilcilerinin Moskova'ya ve Dublin'deki AB zirvesine gitmesinin ardından geldi. Bu ziyaretler, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı durdurmayı amaçlayan müzakereler çerçevesinde gerçekleşti.
Kiev uzun süredir askeri ittifaka üye olmayı herhangi bir barış anlaşmasının şartı olarak talep ediyor — bu, gelecekteki tehditlerin önlenmesi için gerekli görülüyor. Rusya ise kendi sınırında bir NATO üyesinin daha ortaya çıkmasını kabul edilemez bir durum olarak değerlendiriyor.
Zelenskiy ayrıca, Moskova'nın Donbas'ın verilmesini talep etmesine rağmen Ukrayna'nın egemen topraklarından vazgeçmeye niyetli olmadığını birçok kez dile getirdi.
«Amerikalılar şu soruyu sordu: „Ukrayna NATO'ya girerse ne olur? Ukrayna Donbas'tan çekilir mi?“ Bu konu ilk kez gündeme geliyor», — dedi Zelenskiy cumartesi günü gazetecilere.
Kendisine güvenlik garantileri, Ukrayna ordusuna hiçbir kısıtlama getirilmemesi ve ülkenin yeniden inşası için finansman sağlanmasını içeren bir öneri gelmesi halinde bunu referanduma götüreceğini belirtti.
ABD temsilcileri Jared Kushner ve Steve Witkoff perşembe günü İrlanda'nın başkentine giderek Zelenskiy ile görüştü. Bundan bir gün önce ise Moskova'da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile müzakerelerde bulunmuşlardı.
Putin'in de Kremlin yetkililerinin de açıklamaları, Rusya'nın savaşa ilişkin tutumunun değişmediğini gösteriyor. Moskova'nın toprak ve tarafsızlık talepleri, Ukrayna'nın değerlendirmeye hazır olduğu seçeneklerin çok ötesine geçiyor.
Daha önce Moskova, barış anlaşmasının şartı olarak Ukrayna ordusunun büyüklüğünün sınırlandırılmasını, toprak tavizlerini ve Kiev'in tarafsızlığının garanti edilmesini önermişti. Ukrayna bu talepleri kabul etmemiş, bu tür kısıtlamaların gelecekteki bir saldırıya karşı koyma imkânını zayıflatacağını savunmuştu.
Ancak son dönemde iki tarafın ortak zemin bulabileceğini gösteren işaretler de görüldü: geçen ay ABD'nin First Lady'si Melania Trump, Rusya'nın işgal ettiği Oleşki kentinde tahliye ve insani yardım ulaştırılmasına imkân tanıyan geçici bir ateşkes sağlamayı başarmıştı.
ABD yetkilileri daha önce Ukrayna'nın NATO üyeliğinin gündemden çıkarıldığını söylemişti. Zelenskiy ise cumartesi günü, Amerika'nın önerisinin kendisini «NATO yeniden gündemde» diye ikna ettiğini belirtti.
Ancak temkinli davranarak şunu ekledi: «Siz de Putin'in sinyallerini duydunuz, bu — çok karmaşık bir konuşma.»
Şu anda Rusya, Ukrayna topraklarının yaklaşık beşte birini işgal ediyor; bunların içinde Donbas'ı oluşturan Donetsk ve Luhansk bölgelerinin büyük bölümü de var. Ukrayna'nın hâlâ kontrol ettiği toprakların küçük bir bölümünün verilmesi pratikte küçük bir taviz olsa da Kiev için sembolik önemi büyük — bu, Donbas'ın Rusya'ya ait olduğunun kabulü anlamına gelir.
Zelenskiy daha önce Ukrayna'nın dört bölgesindeki Rusya kontrolündeki toprakların yanı sıra Moskova'nın 2014'te ilhak ettiği Kırım yarımadasının geri verilmesinden söz etmişti.