Cumhuriyet Özel Tip Yoğun Gözlem Psikiyatri Hastanesi (CÖTYGPH) Almatı bölgesindeki Aktas kasabasında, hastaların insanlık dışı koşullarda tutulduğu, Orda.kz editörlüğüne gelen başvurularda belirtiliyor. İddialara göre, personel hastalara kötü muamele ediyor, onları temizlik personeli gibi çalıştırıyor, itaatsizlik durumunda yatağa bağlayıp acı veren ilaçlar veriyor. Ayrıca sağlıklı hastaların verem servisine yerleştirildiği, yetersiz beslendiği, gönderilen eşyalara el konulduğu ve hatta intihara sürüklendiği öne sürülüyor, infohub.kz sitesi bildiriyor.
Kendini Samat Satarov olarak tanıtan bir muhbir, hastane içinde çekildiğini söylediği videoları iletti. Aktas'a gelmeden önce cezaevlerinde işkence gördüğünü ve ardından 2022'den Şubat 2026'ya kadar CÖTYGPH'de kaldığını iddia ediyor. "Aktas'a girdiğimde, cezaevlerini bile aşan gerçek bir cehennem ve kanunsuzlukla karşılaşacağımı beklemiyordum" dedi Satarov. Gizlice ihlalleri kaydettiğini ve şu anda Talgar'daki sivil hastanede taburcu olma aşamasında olduğunu, materyalleri Başsavcılığa iletmek için avukat desteğine ihtiyacı olduğunu anlattı.
Videolardan birinde Satarov, Ekim 2025'te hastaneyi ziyaret eden Sağlık Bakanı Akmaral Alnazarova'ya sesleniyor, ancak hastalar onunla konuşamamış. Kaynağa göre, bazı hastalar onlarca yıldır kurumda kalıyor. Devlet tarafından ayrılan fonların hastalara ulaşmadığı, gerekli ilaçları kendi ceplerinden almak zorunda kaldıkları iddia ediliyor. Satarov, iş yükümlülüklerini reddedenlere sabitleme ve haloperidol ile aminazin enjeksiyonu uygulandığını söylüyor. "Bakanın geleceğini duyduğumuzda bizi öyle bir doyurdular ki! Köfte verdiler!" dedi.
Satarov, hastane çalışanlarından oluşan bir grubu "sistematik yolsuzluk ve güç odaklı organize suç örgütü" olarak nitelendiriyor ve onları işkence, yasadışı bağlama, zorla çalıştırma, maaşlara el koyma ve intihara sürükleme ile suçluyor. Hastane müdür yardımcısının 8 milyon tenge rüşvet nedeniyle yakın zamanda tutuklandığını, bunun sadece buzdağının görünen kısmı olduğunu belirtti. Ölen hastalar arasında Arman Tleuov ve Igor Tuzhilkin'in isimleri geçiyor. Diğer hastalar da çöp ve onarım işleri dahil zorla çalıştırıldıklarını ve personel için sıvı sabun gibi gereksiz şeyleri kendi paralarıyla almalarının istendiğini doğruluyor.
Satarov, asi davranışları nedeniyle hasta Yuri Prihodchenko'nun hasta olmamasına rağmen verem servisine nakledildiğini iddia ediyor. Sosyal medyada da benzer paylaşımlar ortaya çıkıyor; bunlardan biri şöyle: "En sert cezaevleri bile bu hastaneyle kıyaslandığında cennettir." Daha önce Orda.kz, seri katil Nikolay Dzhumagaliyev'e benzeyen bir kişinin sözde hasta ölümlerini tartıştığı bir video yayınlamıştı.
Editörlük, belirtilen bilgilerin dikkatli bir şekilde incelenmesi gerektiğini vurgulayarak yetkili makamlara resmi talep gönderdi. Sağlık Bakanlığı, ölüm, işkence ve zorla çalıştırma olaylarını kategorik olarak reddediyor. Bakanlığın yanıtında, bu yıl bir hastanın, geçen yıl ise üç hastanın öldüğü belirtildi. Hastanede çalışma terapisi uygulanıyor ve saldırgan hastaları sakinleştirmek için ilaçsız yöntemler ve ilaçlar kullanılıyor. 2026 yılı için kurumun bütçesi 3 milyar tenge olup, bir hastanın günlük bakım maliyeti 12.679 tenge, toplam 778 hasta bulunuyor.