Almatı'da yeşil alanların bakımına ilişkin kent kurallarının ağaç budama konusunda uluslararası standartlarla desteklenmesi önerildi. Uzmanlara göre mevcut gereklilikler, taçların doğru şekilde oluşturulması için yeterli değil. Bu haber infohub.kz sitesinde yer aldı.
Almatı'da 2023 yılında kabul edilen yeşil alanların bakımı ve korunmasına ilişkin kurallar, ağaç bakımını zorunlu kılıyor ancak budama tekniği ve taç oluşturma konusunda ayrıntılı talimatlar içermiyor.
Doğru budama neden önemli?
Uzmanlar örnek olarak Nauryzbay ilçesindeki Aşimov Caddesi'ndeki ağaçları gösteriyor. Buradaki yetişkin karaağaçlar önce 3-4 metre yüksekliğe kadar budanmış, ardından taçları top şeklinde oluşturulmuş.
Şehir plancısı Rinat Sabirov'a göre bu tür bir budamadan sonra ağaçlar ekolojik işlevlerini - gölge sağlama, sokakların ısınmasını azaltma ve gürültüden koruma - önemli ölçüde daha kötü yerine getiriyor.
Taçın radikal şekilde kesilmesi de ağaç için stres yaratıyor. Ayrıca aşırı budanmış taçların içinde çok sayıda genç sürgün oluşabiliyor ve dalların aşırı yoğunluğu şiddetli rüzgarda ağacın üzerindeki yükü artırıyor.
Bir diğer yaygın uygulama ise taçın aşırı yükseltilmesi; bu durumda yaprakların büyük kısmı sadece ağacın üst kısmında kalıyor. Bu, yaprak yüzeyi alanını azaltıyor ve dalların zarar görme riskini artırabiliyor.
Uluslararası standartlar neler öneriyor?
Örneğin ABD'de ağaç budama gereklilikleri ANSI A300 standardında tanımlanmış. Avrupa standardı European Tree Pruning Standard ise birkaç müdahale türü öngörüyor.
Şekillendirme budaması ağırlıklı olarak ağacın büyümesinin erken aşamalarında uygulanıyor. Yanal azaltma ise örneğin taç ile binalar veya elektrik hatları arasındaki mesafeyi artırmak için kullanılıyor. Bu sırada yaprak yüzeyinin mümkün olduğunca korunması tavsiye ediliyor.
Taçların geometrik şekillendirilmesinin de sınırlamaları var ve öncelikle genç ağaçlara uygulanıyor; yetişkin bitkiler için ise doğal formlarının korunması tercih ediliyor.
Almatı'da nasıl uygulanması öneriliyor?
Uzmanlar, uluslararası normların Almatı'nın iklimine ve kentsel ortamına uyarlanması gerektiğini düşünüyor. Burada ağaçlar sokakları sıcaktan, gürültüden ve hava kirliliğinden korumada önemli bir rol oynuyor.
Ağaçların halihazırda yoğun budamaya maruz kaldığı alanlarda ise yeni radikal dal kesimlerinden kaçınılarak taçların doğal formunun kademeli olarak restore edilmesi öneriliyor.
Daha önce Kursiv, sıcakta hangi ağaçların smoga yol açtığını ve Çin'deki bilim insanlarının bulgularını aktarmıştı.