Kazakistan'da asgari ücret, cumhurbaşkanının talimatı doğrultusunda 2027'den itibaren 85 000 tengeden 110 000 tengeye yükselecek. Bu artış düşük ücretli çalışanların gelirlerini yükseltecek, ancak girişimcilerin ve işletmelerin maliyetleri de artacak, diye bildiriyor infohub.kz.
Asgari ücret (MZP), işverenlerin tam bir çalışma ayı karşılığında çalışanlarına ödeme yapamayacağı alt sınırdır. Asgari değerin belirlenmesi, düşük ücretli çalışanların haklarının korunmasını sağlar. Ayrıca MZP, işletmeler ve bireysel girişimciler (İP) için çeşitli hesaplamalarda kullanılır. Bu nedenle cumhurbaşkanının, mevcut 85 bin tengeden 2027'de 110 bin tengeye çıkarılmasına ilişkin talimatı, çalışanlar ve işverenler üzerinde farklı etkiler yaratabilir.
Düşük ücretli pozisyonlarda çalışan Kazakistanlılar daha fazla para alacak. Ancak burada önemli bir noktayı göz önünde bulundurmak gerekir: 110 bin tenge tutarındaki MZP, ele geçen tutar (net değer) değil, brüt değerdir (yani zorunlu kesintiler yapılmadan önceki tutar). Bu nedenle fiilen alınan asgari ücret bu tutardan biraz daha az olacak.
Örneğin, diğer göstergeler değişmezse, bu maaştan şunlar kesilebilir: zorunlu emeklilik katkısı (OPV) — %10 oranında, yani 11 bin tenge; zorunlu sağlık sigortası katkısı (VOSMS) — %2, yani 2 200 tenge; bireysel gelir vergisi (İPN) — OPV ve VOSMS sonrası kalandan ve ayrıca temel vergi indirimi tutarı (30 AÇG, yani 2027'de 140 790 tenge) dikkate alınmadan kesilir. Ancak bu tutar maaştan kalan tutarı aştığı için İPN kesilmeyecek.
Sonuç olarak, yeni MZP ile Kazakistanlıların elinde 96 800 tenge kalacak (OPV ve VOSMS hariç). Karşılaştırma için, 2026'da 85 000 tenge düzeyindeki MZP ile Kazakistanlılara 74 800 tenge veriliyor. Yani asgari maaş sonuçta 12 bin tenge artacak.
Bireysel girişimciler, hem kendileri hem de her çalışan için Devlet Sosyal Sigorta Fonu'na (GFSS) sosyal kesintileri ve işverenin zorunlu emeklilik katkısını (OPVR) kendi hesaplarından ödemek zorundadır. Bu nedenle yeni MZP ile maliyetleri artabilir. Örneğin, sosyal kesintiler çeşitli sosyal ödemelere hak tanır. Ve bunların tutarı maaşın %5'i kadardır — MZP artışıyla mevcut 4 250 tenge yerine 5 500 tengeye çıkacak.
Buna karşılık, çalışanın gelirinin %4,5'i oranındaki OPVR, 2027'de 5 050 tengeye mal olacak (bu yıl %3,5 oranında 2 975 tenge tutarında). Böylece asgari ücret artışı düşük ücretli çalışanların gelirini artıracak. Ancak aynı zamanda İP'ler ve şirketler, onların emeğinin karşılığını ödemek için daha fazla maliyete katlanacak.
Hatırlatalım ki, MZP'deki keskin artışın enflasyonun yükselmesi risklerini de taşıyabileceğini daha önce analist Andrey Çebotarev dile getirmişti. Ekonomist Ruslan Sultanov ise Kazakistanlıların maaşlarının artırılmasını "engelleyen" unsurları açıklamıştı.