Astana'da yaklaşık 30 özel ek eğitim kurumu sahibi, 4 Kasım'da başkent akimat binası önünde toplanarak çocukların Face ID ile zorunlu kimlik tespitine karşı çıktı. Kültür ve Enformasyon Bakanlığı (KEB), devlet tarafından sübvanse edilen bu kişilerin eylemlerini açık bir küstahlık olarak değerlendirdi, infohub.kz sitesi bildiriyor.
2025'ten itibaren Astana'da çocukların ek eğitimi için tek devlet siparişi verilmesine yönelik pilot proje uygulanıyor. QOSYMSHA.KZ programı kapsamında çocuklar devlet finansmanıyla kulüplere, yaratıcı stüdyolara ve spor bölümlerine katılabiliyor. Aynı zamanda çocuk kulüpleri ve spor bölümlerinde Face ID yüz tanıma sistemi devreye alınıyor.
Yeni teknoloji, sahte katılımları önlemeyi, bütçe fonlarının harcanmasında şeffaflığı sağlamayı ve ek eğitim finansmanının etkinliğini artırmayı amaçlıyor. Böylece Face ID'nin uygulanması, "hayalet öğrenci" kaydetme olasılığını tamamen ortadan kaldırıyor.
Programın önemli koşullarından biri, derslere fiili katılımın onaylanmasıdır. Bunun için QR kodları ve Face ID yüz tanıma teknolojisi dahil olmak üzere elektronik takip mekanizmaları öngörülmüştür.
Astana Eğitim Müdürlüğü, öncelikle devlet fonlarının kullanımında şeffaflığın söz konusu olduğunu açıkladı. Sistem, çocuğun bütçeden ödemesi yapılan derse gerçekten katılıp katılmadığını tespit etmeye olanak tanıyor. Elektronik takip, finansman sürecini daha şeffaf hale getirmeyi ve bütçe fonlarının amacına uygun kullanımını kontrol etmeyi amaçlıyor.
Reşit olmayanların kişisel verilerinin korunması konusuna özel önem veriliyor. Eğitim Müdürlüğü, kişisel ve biyometrik verilerin toplanması ve işlenmesinin Kazakistan Cumhuriyeti'nin "Kişisel Veriler ve Korunması Hakkında" Kanunu'nun gerekliliklerine uygun olarak yapıldığını bildirdi.
Ayrıca kullanılan sistem, 2025 yılında devlet teknik düzenleme sistemi çerçevesinde akredite test merkezi "Infosert" LLP'de testlerden geçti. Sonuçlarına göre ilgili test tutanakları ve belirlenen gerekliliklere uygunluğu teyit eden belgeler düzenlendi.
Şu anda sistem, Astana'daki iki özel ek eğitim kurumunda pilot modda çalışıyor. Ekipman ücretsiz olarak sağlandı. Şehir bütçesinden satın alınması için fon ayrılmadı.
Eğitim Müdürlüğü'nün belirttiğine göre, pilot projenin uygulanması sırasında ebeveynlerden ve çocuklardan herhangi bir şikayet gelmedi ve elektronik katılım onay mekanizmalarının devreye alınması düzenleyici belgelerde öngörülüyor.
Özellikle ilgili hükümler, 28-30 Mayıs 2025 tarihlerinde yetkili devlet kurumlarının ortak emirleriyle onaylanan Çocukların Ek Eğitimi için Tek Devlet Siparişi Verilmesine İlişkin Pilot Proje Uygulama Algoritması'nda yer alıyor.
Eğitim Müdürlüğü temsilcilerine göre, hizmet sağlayıcılarla defalarca bilgilendirme çalışması yapıldı. Onlara sistemin uygulanma amaçları, kullanımının yasal dayanakları ve çocukların katılımının onaylanma usulü anlatıldı.
Dahası, ek eğitim kurumlarının temsilcileri için özel eğitim düzenlendi. Benzer elektronik katılım kontrol mekanizmaları sadece Astana'da değil, Kazakistan'ın diğer bölgelerinde de (Atyrau, Karaganda, Kızılorda ve Aktöbe vilayetleri dahil) kullanılıyor.
Kazakistan'da, belirtildiği üzere, paradoksal bir tablo ortaya çıktı: özel eğitim kurumlarının sahipleri devlet sübvansiyonu alıyor, ancak devlet düzen sağlamak ve şeffaflık sağlamak için girişimlerde bulunduğunda, bu genellikle akimatların önünde bu tür "toplanmalara" yol açıyor.