Avustralyalı bir mahkumun, kendisini "ulusal gıdasından" mahrum bırakmanın insan hakları ihlali olduğu gerekçesiyle açtığı dava reddedildi. Victoria eyaletinin Yüksek Mahkemesi, hükümlü Andre McKechnie'nin maya bazlı tuzlu ezmeyi cezaevinde kullanmasına izin verilmemesine ilişkin davayı görüşerek kararını verdi, diye bildiriyor infohub.kz sitesi.
Andre McKechnie, Victoria eyaletinin cezaevi sisteminden sorumlu kurumuna karşı dava açmıştı. Söz konusu gıdanın cezaevinde verilmemesini, bir Avustralyalı olarak kendi kültürünü "hissetme" hakkından mahrum bırakılma olarak değerlendirdi. "Vegemite tüketemediğim için kendimi Avustralya kültürümü sürdürme imkanından yoksun, hüzünlü ve ailemle topluluğumdan kopmuş gibi hissediyorum" dedi eyalet Yüksek Mahkemesine verdiği ifadede.
Victoria cezaevlerinde bu ürün 2006 yılında yasaklı maddeler listesine eklenmişti. Çünkü narkotik arayan köpeklerin çalışmasını engelleyebileceği düşünülüyordu. Ayrıca maya özelliği nedeniyle alkollü içki fermantasyonunda kullanılma olasılığı da göz önünde bulundurulmuştu.
Cezaevi yönetimi ve yetkili, cezaevindeki bir kişinin Vegemite tüketme hakkının Ceza İnfaz Kurumları Kanunu'nda veya insan hakları sözleşmesinde öngörüldüğünü kabul etmedi. Pazartesi günü mahkeme McKechnie'nin davasını kabul etmeyerek mahkumun "sağlığını ve refahını korumaya yeterli gıdayla sağlanma" hakkının ihlal edilmediğini tespit etti.
Hakim Claire Harris'e göre Vegemite, Avustralya kültürünün bir parçası olarak kabul edilebilir ve insan hakları sözleşmesi tek tek gıdalarla da ilgili olabilir. Ancak onun Victoria cezaevlerindeki yasağı, yetkililerin uygun bir tedbiri niteliğindedir.
"Bu, (eyaletin) sunduğu gerekçelerle açıkça kanıtlanıyor. Bunlar, cezaevi yönetiminin yasal yükümlülüklerini yerine getirmesiyle, bunların arasında kurumu yönetmek, güvenlik ve düzeni sağlamak, mahkumları güvenli tutmak ve onların refahıyla doğrudan ilgilidir" dedi. "McKechnie'ye Vegemite'a erişim izni verilmemesine ilişkin somut ret, yerinde ve açıkça gerekçelendirilmiştir."
Andre McKechnie, 30 yıldan fazla bir süre önce Queensland eyaletinde gayrimenkul geliştiricisi Otto Kuhne'yi bıçaklayarak öldürdüğü için suçlu bulunmuş ve ömür boyu hapis cezasına çarptırılmıştı. Cezasının on yılını çektikten sonra Victoria eyaletindeki cezaevine nakledilmişti.
Queensland, Güney Avustralya ve Tazmanya eyaletlerinde de bu Avustralya maya ürünü yasaklı, Yeni Güney Galler eyaletinin ceza infaz kurumlarında ise izin veriliyor.
Vegemite ilk kez 1923 yılında Melbourne'de Birleşik Krallık'ın Marmite ürününe alternatif olarak üretildi. Tadı tartışmalı görüşlere yol açsa da birçok Avustralyalı için kahvaltının temel ürünü haline geldi. 2013 yılında markayı Amerikan Kraft şirketinden Bega satın aldı.