Kazakistan, Çin'in ekonomik hesaplarında özel bir yere sahip. Bu sonuca, Çin iş dergisi All China Review'ın analitik bir incelemesinde ulaşılıyor; incelemeyi finans analisti Andrey Chebotarev aktarıyor, infohub.kz bildiriyor.
Rakamlar, komşularla arasındaki farkın boyutunu gösteriyor. 2025 yılı itibarıyla Kazakistan'ın GSYİH'si 306 milyar dolara ulaştı; bu, tüm Orta Asya ekonomisinin yarısından fazlası (%53,7). Karşılaştırma için: Özbekistan'ın GSYİH'si 147 milyar dolar, Türkmenistan'ın 77 milyar dolar, Kırgızistan'ın 21 milyar dolar, Tacikistan'ın 17 milyar dolar.
Gelir düzeyinde fark daha da belirgin: Kazakistan'da kişi başına GSYİH yaklaşık 15 bin dolar iken, Özbekistan'da yaklaşık 3,8 bin dolar.
UNCTAD verilerine göre, Orta Asya'da birikmiş doğrudan yabancı yatırımların toplam hacmi 220,5 milyar dolar. Bunun 151,3 milyar doları Kazakistan'a ait; bu, bölgedeki tüm yatırımların %68,6'sı.
Kazakistan ayrıca Orta Asya'nın en büyük finans merkezi olmaya devam ediyor. Ülkenin bankacılık sektörü varlıkları 140 milyar dolar olarak değerlendiriliyor; bu, bölgedeki diğer devletlerin göstergelerinin oldukça üzerinde.
Çin için Kazakistan'ın önemi sadece ekonomi büyüklüğüyle değil, stratejik konumuyla da belirleniyor. Çin ile Avrupa arasındaki kara yüklerinin yaklaşık %85'i Kazakistan topraklarından geçiyor.
“Çin bizi bölgeye ana kapı olarak görüyor”, diye yazıyor analist Telegram'ında.
İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında 48 milyar doları aştı. Kazakistan ve Çin, bu rakamı 2030 yılına kadar 100 milyar dolara çıkarma hedefi koydu. Bu arada, Kazakistan'a yapılan birikmiş Çin yatırımları 11,4 milyar dolara ulaştı; bu, Orta Asya ülkeleri arasındaki en büyük hacim.
Çin yayını, bölgedeki komşu ülkelerin de büyüme gösterdiğini ancak tam olarak Kazakistan'ın ekonomi büyüklüğü, gelişmiş finans sistemi, yatırım cazibesi ve kilit geçiş noktası rolünü birleştirdiğini belirtiyor.
“Kazakistan, yalnızca bölgenin en büyük pazarı değil, aynı zamanda uzun vadeli işbirliği için Orta Asya'nın en stratejik açıdan önemli ülkelerinden biri,” diye yazıyor All China Review. “Komşu ekonomiler güçlü büyüme gösteriyor ve bölgenin genel ivmesine katkıda bulunuyor, ancak ölçek, çeşitlilik, finansal sistemin derinliği ve Kazakistan'ın Çin'in bölgeye ana giriş noktası olarak konumu, onu uzun yıllar boyunca Orta Asya'nın önde gelen ekonomik merkezi olarak konumlandırıyor.”
Bu nedenle, Çin iş dünyası açısından Kazakistan, yalnızca Orta Asya'nın en büyük ekonomisi değil, aynı zamanda ticaret, yatırım ve yeni ulaşım rotalarının geliştirilmesi için uzun vadeli stratejik bir platformdur.