Çin, ülkede yapay zekâ kullanılarak geliştirilen ilk Sınıf 1 yenilikçi ilaca kullanım izni verdi. Mprosevir adlı ilaç, Çin Ulusal Tıbbi Ürünler İdaresi (NMPA) tarafından hafif ve orta şiddette COVID-19'u olan yetişkinlerin tedavisi için koşullu onay aldı. infohub.kz sitesi bunu bildiriyor.
İlaç, Westlake Üniversitesi, Westlake Laboratuvarı ve Westlake Pharmaceuticals ilaç şirketi tarafından ortaklaşa geliştirildi. Aday molekülün keşfinden klinik denemelerin tamamlanmasına kadar yalnızca üç buçuk yıl geçmesi dikkat çekicidir.
Mprosevir, Çin'in ilaç kayıt sistemindeki en yüksek kategori olan Sınıf 1'e aittir. Xinhua ajansının açıkladığı gibi, bu sınıf, daha önce ne Çin'de ne de yurtdışında piyasaya çıkmamış yenilikçi ilaçları içerir. Tamamen yeni bir kimyasal yapıya, yeni bir etki mekanizmasına ve net bir klinik değere sahip olmalıdırlar.
Bu ilaç, DNA kodlu kütüphaneler (DEL) teknolojisi kullanılarak geliştirildikten sonra onaylanan dünyadaki ilk düşük moleküler ağırlıklı yenilikçi ilaç oldu. DEL kavramı 34 yıl önce önerilmişti ve ancak şimdi onaylanmış bir ilacın yaratılmasına yol açtı.
Gelecekteki ilacı ararken bilim insanları yapay zekâyı DEL teknolojisiyle birleştirdi. Yapay zekâ, yanlış pozitif sonuçları elemek ve gerçek potansiyele sahip bileşikleri ayırmak için sanal tarama amacıyla kullanıldı. Kullanılan DEL kütüphanesi 49 milyar bileşik içeriyordu. İlk aşamada teknoloji, 100'den fazla umut verici adayın belirlenmesini sağladı.
Geleneksel yaklaşımda bu kadar çok molekülün test edilmesi muazzam kaynaklar gerektirirdi. Ancak yapay zekâ modeli, listeyi yalnızca birkaç gün içinde dokuz adaya indirdi. Sonraki testler, dokuz molekülden altısının yüksek aktiviteye sahip olduğunu gösterdi ve bu da ön seçimin doğruluğunu doğruladı.
Toksisite, metabolizma ve diğer özellikler değerlendirildikten sonra geliştiriciler WLU6937 molekülünde karar kıldı. Sonraki iki yıl boyunca ekip, seçilen molekülü optimize ederek etkinliğini artırdı ve toksisitesini azalttı. Çalışma, hücre ve fare deneylerinden klinik denemelere kadar ilerledi ve tüm aşamalarda yapay zekâ önemli bir rol oynamaya devam etti.
Geliştiricilere göre Mprosevir'in başarısı, yapay zekânın ilaç geliştirmede kullanımının artık etkili ve pratik olarak uygulanabilir olduğunu göstermektedir.