Kazakistan Müslümanları Dini İdaresi, günlük konuşmada alıntı Arapça kelimeler yerine öz Kazakça ifadelerin kullanılması yönünde bir girişim başlattı, infohub.kz sitesi bildiriyor.
Dini İdare basın servisi, bu hafta Devlet Başkanı'nın "Qazaq tili" Uluslararası Derneği'nin X. Kurultayı'nda Kazak dilinin gelişimi hakkında önemli düşünceler dile getirdiğini hatırlattı. Özellikle Cumhurbaşkanı, dinle ilgili öz kelimeler yerine Arapça kelimelerin sıkça kullanılması sorununa değindi. İdare, bu bağlamda dinî törenlerde dilin rolü ile günlük konuşmadaki kullanımının ayrılmasının önemli olduğunu vurguladı.
Dini İdare açıklamasında, "Kur'an ayetlerinin, duaların ve zikirlerin namaz sırasında Arapça okunması ayrı bir önem taşır. Ana dilimize saygı gösterirken, ibadette kullanılan kelimelerin özel rolünü de göz önünde bulundurmalıyız. Aynı zamanda ana dile saygı, günlük iletişimde düşüncelerimizi Kazakça açık ve anlaşılır bir şekilde, yerleşik kelime ve kavramları uygun şekilde kullanarak ifade etmekle ortaya konur" denildi.
Örneğin, "iftar" ve "sahur" kavramları için Kazakçada uzun zamandır öz adlar bulunuyor: "auızaşar" ve "säresi". "Bu kelimeler halkımızın oruç tutma gelenekleriyle ayrılmaz bir şekilde bağlantılıdır. 'Auızaşarğa keliñiz' (İftara gelin) ve 'Säresige turaıyq' (Sahura kalkalım) ifadeleri hem büyükler hem de küçükler için anlaşılırdır. Bu tür yerleşik adları kullanarak hem dinî gelenekleri hem de dil mirasını korumuş oluruz" ifadelerine yer verildi.
Dini İdare, günlük beş vaktin adlarının da - "tañ", "besin", "ekinti", "aqşam", "quptan" - Kazak halkının dinî hayatında sağlam bir şekilde yerleştiğini hatırlattı. "Bu adların günlük konuşmalarda, hutbelerde ve namaz takvimlerinde kullanılması çoğu insan tarafından anlaşılır ve yerleşik dil geleneklerine uygundur. Ayrıca, bazı kişilerin birbirlerine 'ahi', 'uhti', 'abla', 'abi', 'kardeş' ve 'kız kardeş' gibi kelimelerle hitap ettiğini sıkça duyabiliriz. Bize göre, bu gibi durumlarda Kazakça 'bauırım', 'ağam', 'inim', 'apkem', 'apam', 'qarındasım' kelimelerini kullanmak daha uygundur. Bu hitaplar yalnızca yakınlık ve saygıyı ifade etmekle kalmaz, aynı zamanda halkımızın büyüklere saygı ve küçüklere şefkat temelindeki geleneklerini korumaya da yardımcı olur" denildi.
Dini İdare, bilge ataların manevi-ahlaki değerleri gelecek nesillere ana dilde aktarmayı bildiklerini ekledi. "Amanatqa qianat jasma" (Sana verilen emanete ihanet etme), "Kisi aqısın jeme" (Başkasının hakkını yeme), "Obal boladı" (Bu günahtır), "Sauap boladı" (Bu sevaptır) gibi ifadelerle çocuklara dürüstlük, sorumluluk ve merhamet duygularını aşıladılar. "Bu manevi mirası günümüz nesline aktarmak için bu tür ifadelerin anlamını açığa çıkarmak ve günlük hayattan örneklerle anlamlarını açıklamak gereklidir" ifadeleri kullanıldı.