Birleşik Krallık'ın en değerli su altı yaşam alanlarından biri olan Dorset'teki deniz çayırları, deniz tabanına zarar vermeyen "eko bağlantılar" sayesinde yeniden canlanmaya başladı. Araştırma sonuçlarının gösterdiği bu gelişmeyi infohub.kz sitesi duyurdu.
Studland Körfezi'ndeki deniz çayırlarının bazı bölgelerinde geleneksel çapaların bıraktığı izler neredeyse tamamen kayboldu ve su altı çayırlarında yaşayan denizatı sayısı artmaya başladı.
Çevre koruma gönüllüleri ile su sporları meraklılarını bir araya getiren Studland Körfezi Deniz Ortaklığı, bu sonuçların Birleşik Krallık'ın diğer yoğun deniz bölgelerinde de deniz çayırlarının korunmasına ve yeniden canlandırılmasına yardımcı olacağını umuyor.
Deniz çayırları dünyanın en değerli ekosistemlerinden biri sayılıyor: denizatı gibi canlılara yaşam alanı sunmakla kalmıyor, aynı zamanda karbon depoluyor ve kıyıları erozyondan koruyor.
Ancak kirlilik, kıyı yapılaşması ve iklim krizi gibi baskılar nedeniyle dünya genelinde azalıyor. Studland Körfezi'ndeki çayırlar özellikle risk altında, çünkü burası gezi tekneleri arasında oldukça popüler.
Southampton Üniversitesi'nde yüksek lisans tezini yazan Kira Dunn, ortaklığın 2021'de eko bağlantıları kurmasından bu yana toplanan verileri analiz etti.
Beş yıl önce 10 deneme eko bağlantısının kurulduğu bölgede deniz çayırlarındaki çıplak lekeler 2021-2025 yılları arasında ortalama %94 azaldı. Geleneksel zincirli bağlantıların 2023'e kadar kullanıldığı ikinci araştırma bölgesinde ise izler %65 azaldı.
"Sonuçlar, fiziksel etkinin kaldırıldığı alanlarda deniz çayırlarının yeniden canlandığını açıkça gösteriyor. Fırsat verildiğinde bu önemli yaşam alanının ne kadar hızlı yenilendiğini görmek çok sevindirici" dedi Dunn.
Studland Körfezi Deniz Ortaklığı yönetim grubu başkanı ve National Trust'ın kıdemli ekolojisti David Brown ise şunları vurguladı: "Etki beklediğimizin de üzerinde oldu. Sağlam izleme ve araştırmalar sayesinde eko bağlantıların deniz çayırlarına ve ona bağlı tüm türlere ne kadar faydalı olduğunu kanıtlayan bilimsel bir temel var."
Studland Körfezi 2019'da deniz koruma alanı ilan edildi ve Birleşik Krallık'ın en büyük deniz çayırı topluluklarından birine ev sahipliği yapıyor. Burada koruma altındaki dikenli denizatı ile nadiren görülen kısa burunlu denizatı da dahil olmak üzere pek çok deniz türü yaşıyor.
Eko bağlantılar kurulduğundan bu yana denizatlarını izleyen gönüllü dalgıçlar, sayılarının arttığını bildirdi. Deniz çayırlarında ayrıca konger yılan balıkları, örümcek yengeçler ve kırlangıç balıklarına rastlandı.
Eko bağlantılar, deniz tabanına sıkıca vidalanan 2 metrelik bir burgudan oluşuyor. Buna yüzeydeki şamandıraya bağlanan 2 metrelik esnek bir destek takılıyor. Dalga yükselip alçaldıkça destek gerilip büzülerek deniz tabanının ve çayırların aşınmasını önlüyor.
Southampton Üniversitesi'nde emekli araştırmacı ve dalış işleri görevlisi olan araştırma lideri Ken Collins ise şöyle dedi: "Bu araştırma, eko bağlantıların deniz çayırlarını korumak ve yeniden canlandırmak için etkili bir araç olduğuna dair güçlü bilimsel kanıt sunuyor. Sonuçlar, eko bağlantı projelerinin yalnızca Studland'de değil, deniz çayırı yaşam alanlarının baskı altında olduğu diğer hassas deniz ortamlarında da yaygınlaştırılmasını destekliyor."