Dünyadaki endometriozis klinik kılavuzlarının yaklaşık %70'i bu hastalıkla yaşayan kadınların katılımı olmadan hazırlandı. Bu sonuca, 47 ülkeden kılavuzları inceleyen Queensland Üniversitesi araştırmacıları ulaştı; haber infohub.kz sitesinde yer aldı.
Kılavuzların çoğunun hazırlanışında endometriozisli kadınların deneyimlerinin dikkate alınmadığı ortaya çıktı. Özellikle Afrika ve Doğu Akdeniz ülkelerindeki boşluklar dikkat çekiyor.
Bu tür belgeler ağırlıklı olarak yüksek gelirli ülkelerde, özellikle Avrupa'da mevcut. Bazı ülkelerde ise hastalığa dair kendi kılavuzları hiç bulunmuyor.
Kılavuzların dörtte biri ergenlerin görüşünü dikkate almıyordu. Oysa endometriozis belirtileri ve tanı gecikmeleri sıklıkla okul çağında ortaya çıkıyor.
Tüm belgeler jinekologlarla birlikte hazırlandı, ancak yarısından azı pratisyen hekimlerin görüşünü içeriyordu. Oysa hastalar ilk olarak çoğunlukla bu uzmanlara başvuruyor.
Ayrıca kılavuzlar tanı, tedavi, doğurganlığın korunması ve ilaç dışı semptom kontrolü konularında önemli ölçüde farklılık gösteriyordu.
Yazarlar, mevcut endometriozis kılavuzlarının bir haritasını yayımladı. Yeşil renkle kendi klinik kılavuzları olan ülkeler, gri renkle ise endometriozise dair güncel belgeleri bulunmayan ülkeler işaretlendi; bunlar arasında Kazakistan da var.
Endometriozis, rahim iç zarına benzeyen dokunun rahim dışında büyümesiyle ortaya çıkan kronik bir hastalıktır.
Şiddetli ağrıya ve doğurganlık sorunlarına yol açabilir, yaşam kalitesini de etkileyebilir. Hastalık, üreme çağındaki kadınların yaklaşık %10'unu, yani dünya genelinde yaklaşık 190 milyon kişiyi etkiliyor.
Bugün itibarıyla endometriozis tamamen tedavi edilemiyor, ancak semptomları kontrol altına alınabiliyor.
Araştırmacılara göre ortak standartlar, sağlık hizmetine erişimdeki eşitsizliğin azaltılmasına yardımcı olabilir. Ekip, bu tür uluslararası endometriozis kılavuzlarını geliştirmek için DSÖ ile işbirliği yapmayı planlıyor.
Eylül 2026'da doktorlar ilk kez kalp krizinin ortak tanımı üzerinde anlaştı. Yeni kılavuzların kadınlarda tanıyı nasıl etkileyeceğini Kursiv Health makalesinde okuyabilirsiniz.