7 Eylül 2026'dan itibaren Kazakistanlılar tüm emeklilik birikimlerini özel yatırım portföyü yöneticilerine (UİP) aktarma hakkına sahip oldu. Para yine Birleşik Birikimli Emeklilik Fonu'nda (ENPF) kalıyor, ancak bu parayı artık Ulusal Banka değil, özel bir şirket yönetecek. Planlar arasında her UİP'in farklı yatırım portföyleri oluşturabilmesi yer alıyor: muhafazakâr, ılımlı ve riskli. Bu haber infohub.kz sitesinde duyuruldu.
Kazakistan Cumhuriyeti Finansal Piyasayı Düzenleme ve Geliştirme Ajansı, yöneticilerin imkânlarını genişleten ve vatandaşlara paralarını hangi portföye aktaracaklarını kendilerinin seçme hakkını tanıyan bir karar kabul etti.
Daha önce her yönetici yalnızca tek bir portföy ve tüm mevduat sahipleri için geçerli olan tek bir ENPF varlık yönetimi stratejisi oluşturuyordu. Yeni kurallar bu kısıtlamaları kaldırıyor.
Muhafazakâr portföy, yaşı ne olursa olsun tüm mevduat sahiplerine açıktır. Ağırlıklı olarak, hisselere kıyasla genellikle değer dalgalanmalarına daha az maruz kalan tahvillere yöneliktir. Yöneticinin performansı her yılın sonunda değerlendirilir: bu portföy için asgari getiri, belirlenen piyasa göstergesinin getirisinin en az %90'ı olmalıdır. Yabancı para cinsinden yatırımların payı %40'ı aşamaz.
Ilımlı portföy, emeklilik yaşına ulaşmasına üç yıldan fazla kalan mevduat sahipleri için tasarlanmıştır. Muhafazakârdan farklı olarak hisse ve tahvil kombinasyonunu öngörür. Hisseler uzun vadede daha yüksek getiri beklentisi sağlarken, tahviller portföyün genel risklerini azaltmaya yardımcı olur. Yönetim sonuçları üç yıllık dönem için değerlendirilecek, asgari getiri belirlenen piyasa göstergesinin en az %85'i olmalı ve yabancı para payı %70 ile sınırlıdır.
Riskli portföy, emekliliğine 13 yıldan fazla kalan mevduat sahiplerine yöneliktir. Ağırlıklı olarak hisselere odaklandığı için potansiyel getiri daha yüksek olabilir, ancak varlıkların değeri de daha fazla dalgalanacaktır. Bu strateji daha uzun bir yatırım ufku için uygundur: piyasadaki geçici düşüşler, varlık değerlerinin sonraki artışıyla telafi edilebilir. Yöneticinin sonucu beş yılın sonunda değerlendirilecek, asgari getiri belirlenen piyasa göstergesinin en az %80'i olmalı ve yabancı para cinsinden yatırımların payı %80'e ulaşabilir.
Böylece her portföyün kendine özgü güçlü ve zayıf yönleri olacak. Her vatandaş bir veya birden fazla UİP'te aynı anda birkaç portföy seçebilecek. Ancak bunu yapmak zorunlu değil — istenirse tüm birikimler Kazakistan Cumhuriyeti Ulusal Bankası'nın yönetiminde bırakılabilir.
Bir yöneticideki portföyü değiştirmenin veya başka bir yöneticiye geçmenin yılda yalnızca bir kez mümkün olduğunu unutmamak gerekir. Mevduat sahibi seçilen strateji için yaş koşulunu artık karşılamıyorsa, ENPF birikimlerini otomatik olarak uygun başka bir portföye aktaracaktır. Uygun bir portföy yoksa, mevduat sahibi önceden bilgilendirilecek; böylece başka bir yönetici seçebilecek veya parasını Ulusal Banka'ya geri döndürebilecektir.
Bu arada birçok Kazakistanlı parasını UİP'e aktarmaya çoktan karar verdi. Eylül-ekim aylarında en sık 1–3 milyon tenge civarında tutarlar gönderildi.