Fransa'nın Bordeaux yakınlarındaki Gironde bölgesindeki orman yangınları nedeniyle on binlerce kişi tahliye edildi. Yangınlar, daha önce görülmemiş 'pirokümülonimbus' veya ateş bulutları olarak adlandırılan bir olgu nedeniyle şiddetleniyor, diye bildiriyor infohub.kz.
Bilim insanları bu bulutları yangından kaynaklanan yıldırımlı fırtınalar olarak tanımlıyor. Yangından yayılan büyük miktardaki ısı, havayı hızla yükselterek duman, kül ve su buharını atmosferin üst katmanlarına taşır. Hava yükseldikçe soğur ve su buharı buluta dönüşür. Yangın yeterince güçlüyse ve atmosfer kararsızsa, bu bulut, yıldırımlı bulutlara özgü kümülonimbusa dönüşür.
Ateş bulutlarından kaynaklanan kasırga rüzgarları, korları her yöne fırlatarak yangınların tahmin edilmesini ve söndürülmesini zorlaştırır. Yıldırımlar da ek yangınlara neden olabilir. Fransız itfaiye teşkilatı, bu olguyu Bordeaux yakınlarındaki yangınlardan sorumlu tutarak, ülkede daha önce böyle bir durum görülmediğini belirtti.
Avrupa'da yaz ayları rekor sıcak hava dalgaları ve az yağışla geçti. Bu, bölgelerin kurumasına ve Fransa, İspanya ve Birleşik Krallık'ta yangınların çıkmasına yol açtı. Pazartesi günü Gironde valiliği, durumun gece boyunca 'temelde istikrarlı' olduğunu söyledi. Ancak hafta sonu için bir sıcak hava dalgası daha bekleniyor ve Fransa'da sıcaklıkların 40°C'ye kadar ulaşması öngörülüyor. Müdahaleye katılan üst düzey bir yetkilinin uyarısına göre, Gironde'daki yangın 'birkaç hafta' boyunca yanabilir ve tamamen söndürülmesi aylar alabilir.
Pirokümülonimbuslar yüksek sıcaklık, kuvvetli rüzgar ve düşük nem gibi son derece tehlikeli koşullarda sık görülür. Bilim insanları, iklim değişikliğinin bu tür olayların olasılığını artırdığını tahmin ediyor.
Bu olgu eskiden nadir görülse de, 2019-2020 yıllarında Avustralya'daki 'Kara Yaz' yangınları sırasında gözlemlendi. Kendi hava durumunu yaratan aşırı 'yangın fırtınalarına' yol açtı. O sezonda en az 33 kişi hayatını kaybetti ve 11 milyon hektardan fazla (110.000 kilometrekare) çalılık, ormanlık ve park alanı yandı. Yeni Güney Galler itfaiye yetkililerine göre, fırtınadan çıkan korlar cephe hattından 30 kilometre (18 mil) uzağa düştü, bu normalin üç katıydı. O zaman NASA, pirokümülonimbusu 'ateş püskürten ejderha bulutu' olarak tanımladı, çünkü dumanı baca gibi atmosfere itiyor, yıldırım, rüzgar ve yağmur saçıyor.
Benzer şekilde, 2021'de Kaliforniya'daki şiddetli yangınlar bu olguya yol açtı. Duman bulutları 1,6 kilometre (1 mil) yüksekliğe ulaştı. Kaliforniya itfaiye yetkilileri, o sezonda 1 milyon hektardan fazla alanda 7.300'den fazla yangın çıktığını ve en az üç itfaiyecinin hayatını kaybettiğini bildirdi.