Finansal Piyasayı Geliştirme ve Düzenleme Ajansı (FRMA), ikinci kademe bankaların borçlularının borç yükü katsayısının (BYK) doğru hesaplanıp hesaplanmadığının denetleneceği düzenli Debt Service Review (DSR) sürecini başlattığını duyurdu. Denetim kapsamına ülkedeki 11 büyük banka girecek, infohub.kz sitesi bildiriyor.
Kurumun basın servisinden yapılan açıklamaya göre, yeni denetim süreci vatandaşların borç yükünün dengeli düzeyde tutulmasını ve sorumlu kredi verme uygulamalarının güçlendirilmesini amaçlıyor. Ajans, "Sorumlu kredi vermenin sağlanması ve vatandaşların aşırı borç yükünden korunması, Ajansın öncelikli faaliyet alanları arasında yer alıyor. Perakende kredilerin artması koşullarında, bankaların kredi verme kararı aşamasında borçluların ödeme gücünü objektif olarak değerlendirmesi özel bir önem kazanıyor" açıklamasında bulundu.
Yeni denetim sürecinin başlatılmasından önce, Ajansın 8 bankada BYK hesaplamasının doğruluğunu analiz ettiği bir pilot proje yürütüldü. Pilot projenin sonuçları, DSR'nin düzenli denetim sürecine dahil edilmesinin gerekliliğini doğruladı.
Basın servisi, DSR'nin temel amaçlarını şöyle sıraladı: borçluların gelirlerinin ve kredi yükümlülüklerinin gerektiği gibi değerlendirilmesi yoluyla nüfusun aşırı borçlanmasının önlenmesi; borçluların borç yükünün olduğundan düşük değerlendirildiği durumların zamanında tespit edilmesiyle kredi risklerinin azaltılması; pilot proje sırasında bankaların yaklaşımlarındaki farklılıklar dikkate alınarak bankacılık sektöründe BYK hesaplamasında tek tip uygulamanın sağlanması; borçluların ödeme gücünün değerlendirilmesine yönelik yaklaşımların iyileştirilmesi, iç skorlama modellerinin zamanında kalibre edilmesi dahil olmak üzere bankaların kredi portföylerinin kalitesinin artırılması.
Denetimlerin sonuçlarına göre Ajans, tespit edilen ihlallerin niteliğini ve önemini değerlendirecek, denetim tedbirlerinin uygulanmasının yanı sıra bankaların düzeltici tedbir planlarını onaylamasının gerekliliğini ele alacak. Elde edilen sonuçlar, BYK hesaplamasına ilişkin düzenleyici gerekliliklerin iyileştirilmesine yönelik önerilerin hazırlanmasında kullanılacak.
Ajans, "Genel olarak BYK, borçlunun kredi yükümlülükleri kapsamındaki aylık ödemelerinin ortalama aylık gelirine oranını yansıtıyor. Bu, nüfusun borç yükünün sınırlandırılmasında kullanılan temel düzenleyici araçlardan biridir. Bu göstergenin doğru hesaplanması, borçlunun hem mevcut yükümlülüklerini hem de yeni kredisini ödeyebilme kapasitesinin objektif olarak değerlendirilmesini sağlıyor. Borçluların borç yükünün olduğundan düşük değerlendirilmesi, bankaların kredi risklerini ve nüfusun borçlanma düzeyinin artması risklerini yükseltiyor" açıklamasında bulundu.