Latin Amerikalılar ve Chicano topluluğunun saygın figürü, sosyolog Gilberto Cardenas 79 yaşında hayatını kaybetti. Pazar günü Austin'deki (Teksas) evinde uzun bir hastalığın ardından vefat etti, infohub.kz sitesi bildiriyor.
Kaliforniya'nın San Gabriel kentinde doğup büyüyen Cardenas, 1960-70'lerdeki Chicano hareketine derinden dahil oldu. Chicano, sivil hakları için mücadele eden Meksikalı Amerikalıların benimsediği toplumsal-siyasi bir kimliktir.
Bu davayı kamerasıyla destekledi: gösterileri, toplantıları, topluluk etkinliklerini çekti. Ayrıca hareket içindeki Chicano sanatçılarına saygı göstererek fotoğraflarını sanatçıların posterleri ve diğer eserleriyle takas etti. Hatta çöpe atılmak üzere olan posterleri bile kültürel önemlerini dikkate alarak sakladı.
"Tüm başarılarına bakıldığında çok yumuşak ve mütevazı bir insandı, kökenine gerçekten saygı duyardı. Her zaman topluma da sevdiği sanatçılara da katkı sağlamaya çalıştı," diyor arkadaşı, Austin'deki Texas Üniversitesi'nde Meksika Amerikan Araştırmaları profesörü Richard Flores.
Cardenas, Notre Dame Üniversitesi'nde doktora derecesi aldı, ardından Austin'deki Texas Üniversitesi'ne sosyoloji profesörü olarak kabul edildi. Yaklaşık 25 yıl boyunca göç sosyolojisi dersleri verdi. Orada Meksika Amerikan Araştırmaları dersinin kurulması ona atfedilir.
1999 yılında Cardenas, Notre Dame Üniversitesi'ne öğretim üyesi olarak geri döndü. Yardımcı provost olarak Latin Amerikan Araştırmaları Enstitüsü'nü kurdu.
Bu sırada eşi Dolores Carrillo Garcia ile birlikte yaklaşık 20 bin Latin Amerikan sanat eseri topladı. 2023'te koleksiyonun yaklaşık yarısını Texas Üniversitesi'nin Blanton Sanat Müzesi'ne bağışladılar. Koleksiyondaki diğer parçalar Washington'daki Smithsonian Amerikan Sanat Müzesi'ne, Chicago'daki Ulusal Meksika Sanatı Müzesi'ne ve Notre Dame Üniversitesi'nin Snite Sanat Müzesi'ne verildi.
Cardenas'ın liderliği, onu 2001 yılında Başkan George Bush tarafından atanan Beyaz Saray Bursiyerleri Başkanlık Komisyonu'na taşıdı. 2008 yılında Bush, onu Amerika Latinleri Ulusal Müzesi'nin kurulması olasılığını araştıran başka bir komisyona atadı.
Cardenas, 1993-2012 yılları arasında Meksikalı Amerikan Hukuk Savunma ve Eğitim Fonu'nun (MALDEF) yönetim kurulundaydı. MALDEF başkanı ve genel danışmanı Thomas Saenz'in açıklamasında Cardenas'ın "Chicano hareketinin sessiz simgesi, yaptıkları asla hak ettiği şekilde takdir edilmedi" denildi.
Flores'e göre Cardenas, on yıl önce Notre Dame'dan emekli oldu. Sanat dünyasında hâlâ aktifti, koleksiyonu ve sosyo-ekonomik konular hakkında ara sıra dersler veriyordu.
Geriye eşi, iki oğlu, üç üvey çocuğu ve dokuz torunu kaldı. Cenaze töreni Cumartesi günü Austin'deki Aziz Ignatius Katolik Kilisesi'nde yapılacak.