BM Genel Sekreteri António Guterres, Kıbrıs'a nadir bir ziyaret gerçekleştirerek, adadaki on yıllardır süren etnik bölünmeye ilişkin bir anlaşmaya hızlıca varılması umudu düşük olsa da, kararlılığını göstereceğini söyledi. infohub.kz haberine göre.
"Rumlar ve Kıbrıslı Türkleri desteklemek için elimden gelen her şeyi yapacağım," dedi Guterres, Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis ile görüşmelerin ardından.
BM lideri, Salı ve Çarşamba günleri iki tarafla ortak toplantılar düzenlemeyi planlıyor ve Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman ile de bir araya geldi.
BM liderinin 16 yıl aradan sonraki ilk ziyareti, yaklaşık on yıllık bir aradan sonra resmi barış görüşmelerini yeniden başlatma çabaları sırasında gerçekleşiyor. 2017'de Guterres'in yürüttüğü son büyük girişim hiçbir sonuç vermemiş ve suçlamalarla sonuçlanmıştı.
Kıbrıs'ta bir barış anlaşması, Doğu Akdeniz'in Avrupa ve ötesine doğalgaz tedarikçisi olma potansiyelini ortaya çıkarmaya yardımcı olabilir ve ayrıca enerji, toprak ve nüfuz alanında rekabet eden çıkarların bulunduğu gergin bir bölgedeki tansiyonu düşürebilir. 1974'ten beri BM arabuluculuğunda yapılan sayısız görüşme aynı akıbete uğradı. O yıl, Atina'nın desteklediği bir darbenin ardından Türkiye'nin işgali adayı ikiye böldü; darbe Yunanistan'la birleşmeyi amaçlıyordu.
Kıbrıslı Türkler 1983'te adanın kuzey kesiminde bağımsızlık ilan etti, ancak bu yalnızca Türkiye tarafından tanınıyor ve burada 35 binden fazla asker bulunduruyor. Kıbrıs 2004'te AB'ye katıldı, ancak uluslararası alanda tanınan güney kesimi tam avantajlardan yararlanıyor.
Guterres, BM Genel Sekreterliği görev süresinin bitmesine birkaç ay kala, Kıbrıs'ın garantörleri olan Yunanistan, Türkiye ve Birleşik Krallık'ın üst düzey diplomatlarının katılacağı daha geniş bir toplantı düzenleyerek barış görüşmelerinin resmi başlangıcını ilan etmek istiyor. Bu deklarasyonun sürece ivme kazandıracağı ve böylece Guterres'in halefinin devam ettirebileceği umuluyor.
Guterres, Hristodulidis'e Kıbrıs anlaşmasının "sadece Kıbrıs için değil, çok zor bir bölgesel durumda son derece faydalı olacağını" bildiğini söyledi.
Kıbrıs hükümeti sözcüsü Konstandinos Letimpotis, Guterres'in ziyarete zaman ayırmasının "ilerleme olabileceği anlamına geldiğini" ifade etti.
Ancak barış anlaşmasına giden yolda engeller hâlâ mevcut. BM'nin onayladığı anlaşma taslağı temelinde Rum ve Kıbrıslı Türk yönetim bölgelerinden oluşan federal bir Kıbrıs on yıllardır ele alınıyor, ancak zaman her iki tarafın da tutumunu sertleştirdi ve onları birbirinden uzaklaştırdı. Kıbrıslı Türkler, Rumların federal anlaşmada bile güç eşitliğini istemediklerini söylüyor.
Bu ayın başlarında Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Ankara'nın ayrılıkçı Kıbrıslı Türklere uluslararası tanınma getirecek iki devletli bir anlaşmayı desteklediğini yineledi. Yılmaz ayrıca Kıbrıs hükümetini AB üyeliğini ve İsrail'le bağlantılarını Ankara'dan taviz koparmak için kullanmasına karşı uyardı.
Rumlar, resmi olarak adayı bölen ve Türkiye'nin askeri varlığını kalıcı hale getiren iki devletli bir anlaşmayı asla kabul etmeyeceklerini belirttiler; çünkü bunu varoluşsal bir tehdit olarak görüyorlar.