Kazakistanlı tüketici, lojistiği felç eden Rusya'daki akaryakıt krizi nedeniyle yakında keskin fiyat artışlarıyla karşılaşabilir. İndirim dönemi sona eriyor: büyük hipermarketlerde bile promosyon etiketleri kayboluyor ve reklam broşürleri inceldi. Bu bilgiyi infohub.kz sitesi aktarıyor.

Fiyat tsunamisi diğer sektörleri de vurmaya hazırlanıyor. Oto galerilerdeki yöneticiler, mobilya showroomlarındaki satıcılar, beyaz eşya mağazalarındaki danışmanlar ve hatta kuyumcular müşterilerini uyarıyor: "Şimdi alın. Yakında daha pahalı olacak."

Sorunun kökü, ulaşım felcine neden olan Rusya'daki akaryakıt krizidir. Kazakistan'a ithalatın %80-90'ının geldiği transit yollar bloke oldu. Tırlar Rusya'daki benzin istasyonlarında günlerce kuyruk bekliyor. "Eskiden lojistik saat gibi işlerdi ve varış tarihini net söyleyebilirdik. Avrupa ve Asya'dan gelen tırlar, Rusya topraklarını geçerek Astana'ya 5-8 günde, Almatı'ya ise 7-10 günde ulaşırdı. Şimdi bu düzen fiilen çöktü. Süreler üç-dört haftaya uzadı. Araçlar resmen Rusya yollarında ve benzin istasyonlarında yaşıyor," diye açıklıyor Rus-Kazak lojistik şirketinin yöneticisi Kamil Sabirov.

Durumu, Rus depolara yapılan saldırılar daha da kötüleştiriyor. Cumartesi gecesi Ukrayna, Rusya'nın merkez bölgelerine bir dizi uzun menzilli saldırı düzenleyerek Tambov bölgesi ve Moskova yakınlarındaki Elektrostal'da iki Wildberries deposunu vurdu. Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, bu tesislerin askeri tedarik ve insansız hava aracı bileşenlerinin üretimi için kullanıldığını belirtti. Tambov bölgesindeki Kotovsk'ta 7 kişi öldü, 25 kişi yaralandı; Elektrostal'da ise 1 ölü ve 37 yaralı var.

Navlun borsası ATI.SU uzmanları, Rusya'da enflasyon patlaması konusunda uyarıyor. "Operasyonel olarak nakliye şirketleri şu anda hiçbir şey kazanmıyor. Potansiyel kâr ancak gelecekte görünüyor... Ancak yakın gelecekte oyunun kuralları değişecek. Taşıyıcıların maliyetlerini artıran ve işlerini zorlaştıran çok fazla faktör var," diye açıklıyor LiderTrans Taşımacılık Şirketi'nin kurucusu ve direktörü Mihail Ustyuzhanin. Ana istikrarsızlaştırıcı faktör akaryakıt şoku: daha önce %15-20'ye ulaşan akaryakıt kartı indirimlerinin iptal edilmesi ve bazı durumlarda ek fiyat artışları uygulanması. Rosstat verilerine göre, yıl başından bu yana dizel yakıtın resmi fiyatı %15 arttı, ancak nakliye şirketleri için akaryakıt maliyetindeki artış %35-40'a ulaştı. Bu arada, yük sahipleri henüz tarifeleri endekslemiyor ve maliyetleri lojistikçilere yüklüyor.

Benzin istasyonlarında yakıt dağıtımındaki aksaklıklar, sürücüleri 2-6 saat kuyruk beklemeye zorluyor. Birçok taşıyıcı araçlarını park ediyor veya kısa mesafeli rotalara yöneliyor, bu da mevcut araç filosunu azaltıyor. Bazı güzergahlarda spot tarifeler zaten artıyor, ancak uzun vadeli sözleşme segmentinde yük sahipleri zaman kazanıyor. Uzmanlar, piyasada dengesizlik öngörüyor: taşıyıcılar toplu olarak karlı rotalara yönelerek Kazakistan transitini boşaltacak. "Bankalar ulaşım sektörüne olan güvenini kaybediyor, faiz indirimi umutları sönüyor. İş modelleri stres altında. Halihazırda kredi yeniden yapılandırmasına başvuran taşıyıcılar, ekipmanlarını ilk kaybedenler olabilir," diye tahmin ediyor Ustyuzhanin. Tarifeleri aynı seviyede tutmak imkansız - müşteriler lojistik maliyetlerinde iki kat artışla karşılaşmak zorunda kalacak.

Marketplace satıcıları para kaybediyor ve fiyatları artırmak zorunda kalıyor. Wildberries, 7 Temmuz'da satıcılara uyguladığı komisyonları artırdı, 9 Temmuz'da ise akaryakıt krizi nedeniyle depolar arası nakliye ücretlerini yükseltti. İş insanı Andrey Kuriloviç: "Değişiklikler o kadar sancılıydı ki, 2024'ten bu yana ilk kez Wildberries'de tamamen çalışmayı bırakmayı düşündük. Fiyatları yükseltsek bile maliyetlerin ancak yarısını karşılayabiliyoruz." Kozmetik markası VEVE Professional şunları duyurdu: "Hayatta kalmak için fiyatları artırmak zorundayız. WB yine komisyonu artırıyor ve platforma sadece komisyon olarak %60'tan fazlasını vermek zorundayız... Artık indirim beklenmiyor - bundan sonra sadece zam var." Girişimci Stanislav Zatsepin, inşaat malzemeleri ticaretinde karlılığın eksiye düştüğünü belirtti: DBS modelindeki platform komisyonu %20'den %45'e fırladı, toplam maliyetler %70'e yükseldi.

RBK'ya göre, 1,5 ayda (Mayıs sonu - Temmuz ortası) Rusya içi navlun maliyetleri %20 arttı, yıllık bazda %28,8 (Forbes). Kilit güzergahlarda tarifeler 1,5 kattan fazla arttı (Vedomosti). Ana tetikleyici akaryakıt krizi: yakıt, bir sefer maliyetinin %30'unu oluşturuyor ve kıtlık seyahat süresini uzatıyor. Freedom Global analisti Vladimir Çernov: "Ulaşım maliyetleri neredeyse her ürünün fiyatına yansır. Akaryakıtın pahalanması, gıda, inşaat malzemeleri ve teknoloji ürünleri fiyatlarını etkileyecek güçlü bir enflasyon faktörüdür." Bağımsız gazeteci Dmitry Kolezev, krizin en tehlikeli aşamasının yeni başladığını düşünüyor. Asya ayağında bir kamyonun günlük ortalama kilometresi 700 km'den 500 km'ye düştü, transit süresi %23 artarak 10-12 güne çıktı. Sürücüler, ceza korkusuyla toplu olarak seferleri reddediyor.

Fiyat artışları kaçınılmaz olarak tüketici talebini vuracak. İş dünyasına göre, bu krizden kurtulmak uzun zaman alacak.