ABD ve İsrail 28 Şubat'ta İran'a saldırdığında, İran misilleme yaparak Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı. Bunun üzerine dünya genelinde petrol fiyatları yükseldi. Bu durum, boğazın önemini açıkça ortaya koydu, infohub.kz sitesi bildiriyor.
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ile Umman Körfezi arasındaki dar bir su yoludur. Buradan çok değerli mallar, başta petrol olmak üzere taşınmaktadır.
Her gün dünyada satılan petrolün beşte biri bu boğazdan geçmektedir. Başlıca ihracatçılar: Suudi Arabistan, Irak, BAE, Kuveyt ve İran. En dar noktası sadece 21 mil (34 km). Gemiler sığ sudan geçmek için dar şeritler halinde ilerlemek zorunda, bu da onu daha da dar bir geçit haline getiriyor.
Basra Körfezi ülkeleri büyük ham petrol üreticileridir ve ayrıca benzin, dizel ve jet yakıtı gibi büyük miktarlarda işlenmiş ürün ihraç ederler. Petrolün önemli bir kısmı Asya'ya gönderilmekte, Çin, Hindistan ve Japonya başlıca tüketicilerdir. Ancak fiyat uluslararası düzeyde belirlendiğinden, Ortadoğu'daki gerginlik her yerdeki fiyatı etkilemektedir, kendi kaynaklarına sahip uzak ülkelerde bile.
Savaş başladığından beri boğazdaki gemi trafiği önemli ölçüde azaldı. İran, Basra Körfezi'ndeki petrol altyapısına saldırarak, petrol üreten limanlara ve tesislere insansız hava araçları ve füzeler gönderdi. Bazı sahalar üretimi durdurdu, bu nedenle ihracata sunulan petrol azaldı. 17 Mart itibarıyla İran sadece yaklaşık 20 tankere doğrudan saldırdı, ancak tehdit sigorta maliyetlerini artırdı ve diğerlerinin geçişini engelledi. İran hâlâ kendi petrolünü boğazdan göndermektedir. İran, körfez altyapısına saldırmak için füzeler ve ucuz insansız hava araçları kullanmaktadır. İHA'ların seri üretimi mümkün olduğundan ve tankerler İran kıyılarına çok yakın seyretmek zorunda kaldığından, bunlara karşı koymak zordur.
Bölgedeki bazı boru hatları Hürmüz Boğazı'nı atlayabilir, ancak kapasiteleri sınırlıdır. Ayrıca, petrolü boğazın dışına çıkarmak onu tehlikeden tamamen korumaz. İran, Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu şehrine ve boğazın yakınındaki Füceyre Emirliği limanına saldırdı.
Küresel arzın azalması her yerde fiyatların yükselmesine yol açmaktadır. Bu, Rusya gibi bazı petrol üreticisi ülkeler için faydalıdır, ancak tüketiciler için iyi bir haber değil. Büyük bir petrol ihracatçısı olan ABD'de ortalama benzin fiyatı galon başına 4 doların üzerinde; bu, savaş başladığından beri bir dolar arttı. Yakın zamanda yapılan bir anket, Amerikalıların %45'inin önümüzdeki birkaç ay içinde benzin parasını ödeyememekten 'çok' veya 'aşırı' endişe duyduğunu gösterdi. Piyasa üzerindeki baskıyı hafifletmek için bazı stratejik petrol rezervleri kullanıma sunuldu. Ancak bu geçici bir önlem. Gerginliğin tam etkisi ne kadar süreceğine bağlı olacaktır.