Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, dünyanın önde gelen ekonomilerinin hükümetlerini bütçe harcamalarını kısmaya çağırdı. Singapur'da yaptığı konuşmada, küresel borcun GSYH'ye oranının İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını ve önümüzdeki yıllarda %100'e çıkacağını belirtti; bu bilgileri infohub.kz sitesi aktarıyor.
Georgieva'ya göre hükümetler, borç yükünü hafifletmek için hızlı ekonomik büyümeye güvenemez; aksine "çok zor siyasi tercihler" yapmak zorunda kalacak.
Bu açıklamayı, önümüzdeki hafta Bangkok'ta yapılacak IMF ve Dünya Bankası yıllık toplantıları öncesinde yaptı. "Dünyanın ekonomi politikacılarına söyleyeceğim şu: gerekli siyasi adımları sürekli ertelemek olmaz – araçlarınız var, artık onları kullanacak bilgeliğe ihtiyaç var" dedi.
"Ancak borcu yüksek gelişmiş ekonomilerde kararlı eylemler görmüyoruz. Orada güvenilir orta vadeli mali konsolidasyon planlarına ihtiyaç var; bazı durumlarda bunların önceden mali önlemlerle desteklenmesi gerekiyor" diye ekledi.
Tahvil getirisi – yani borç üzerindeki faiz oranı – son haftalarda keskin şekilde artarak birçok hükümet için borçlanma maliyetini onlarca yılın en yüksek seviyesine çıkardı. Bu, piyasaların Orta Doğu'daki savaşın etkisiyle enflasyonun artmasını beklemesinden kaynaklanıyor.
"Sıkı bütçe kısıtları ve savunma gibi rakip harcama öncelikleri varken yüksek getiri, faiz ödemelerini artırıyor" diyen Georgieva, "acil ve kapsamlı bir siyasi önlemler paketi" alınması çağrısında bulundu.
Bulgar ekonomist, merkez bankalarının yeniden alevlenen enflasyonu dizginlemek için faiz oranlarını yükseltmeye hazır olması gerektiğini öne sürdü.
Avrupa Merkez Bankası, ABD Federal Rezerv Sistemi ve Japonya Merkez Bankası, enflasyon artışına karşı politikayı çoktan sıkılaştırdı – Georgieva bu adımları "çok yerinde" olarak nitelendirdi. İngiltere Merkez Bankası ise faiz oranını şimdilik %3,75'te tutuyor.
"Şu anda birçok ülkenin para politikasında temkinli bir sıkılaştırma yönü izlemesi için uygun zaman olabilir" diyen Georgieva, merkez bankalarının dikkatli hareket etmesi gerektiğini ima etti.
Ayrıca ABD borsasını yükselten ancak kitlesel işten çıkarma riski yaratan yapay zeka risklerinin ele alınmasının önemini vurguladı.
Georgieva, IMF araştırmalarına atıfta bulunarak yapay zekanın etkin şekilde uygulanmasının küresel ekonomik büyümeye yarım puan ekleyebileceğini söyledi. Ancak politikacıları "yapay zekanın önemli risklerini, bunlar arasında işgücü piyasasındaki geniş çaplı sarsıntıları, siber güvenlik ve istikrara yönelik ciddi tehditleri ve insan kontrolünden çıkma riski taşıyan sınır modellerini yönetmeye yardımcı olmaya" çağırdı.
Dünyanın merkez bankalarını bir araya getiren Finansal İstikrar Forumu'nun başkanı ve İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey, yakın zamanda sınır yapay zeka modellerinin "gerçek ve önemli" riskleri konusunda uyararak "müdahale hakkı" talep etti.
Birleşik Krallık'ta Maliye Bakanı John Healey, selefi Rachel Reeves'in cari harcamaları vergi gelirleriyle denkleştirme – yalnızca yatırım için borçlanma – ve zaman içinde borcun GSYH'ye oranını düşürme planlarını sürdüreceğini açıkladı.