İngiltere Merkez Bankası önümüzdeki aylarda faizi artırırsa, Andy Burnham'ın seçmenlere "nefes alma alanı" sağladığına inandırması zor olacak. Bu, Banka'nın Para Politikası Komitesi'nin (MPC) perşembe günkü toplantı tutanağından çıkan bir tahmin. Tutanakta faiz şimdilik %3,75 seviyesinde sabit tutuldu, ancak politika yapıcılar artık uzun süre beklemeyeceklerini ima etti.
"Orta Doğu'daki çatışma uzun süre devam ederse," diye uyardı Banka Başkanı Andrew Bailey, "politikayı sıkılaştırmak zorunda kalabiliriz." Bankaya özgü bir ölçülülükle Bailey, çatışmaların yeniden alevlenmesinden bu yana "karar alma aciliyetinin kaybolmuş gibi göründüğünü" belirtti.
Yeni başbakan temmuzda Downing Street'e geldiğinde savaş yatışmış ve Birleşik Krallık ekonomisi istikrarlı bir şekilde büyüyordu. O zamandan beri İran çatışmasının yeniden alevlenmesi dünya petrol fiyatlarını varil başına 100 doların üzerine çıkararak Avrupa ve Asya'ya ağır sonuçlar getirdi.
Birleşik Krallık'ta ağustos ayında enflasyon akaryakıt fiyatlarındaki artış nedeniyle %3,1'e ulaştı. Banka faizi artırmasa da, piyasalar enflasyonun yüksek seyredeceğini beklediğinden ipotek faizleri çoktan arttı. Şimdi MPC, 2027'nin ilk çeyreğinde enflasyonun %4'ü aşmasını bekliyor.
Toplantı tutanağı şimdilik faizi artırmaya yönelik belirgin bir isteksizlik gösterdi. Enerji fiyatları yükselse de işgücü piyasası zayıf seyrini koruyarak enflasyonun "ikinci tur etkilerinin" yerleşme riskini dizginliyor. Altıya karşı üç oyla sabit tutma kararı temmuzdaki önceki toplantıdaki gibiydi; bu da derhal harekete geçmeye acele edilmediğini gösteriyor. Ancak enerji maliyetlerindeki keskin artışa ilişkin endişeler giderek güçleniyor.
Geniş çapta beklenen sabit tutma kararı, Banka'yı önde gelen merkez bankaları arasında yalnız bırakıyor. ABD Federal Rezerv Başkanı Kevin Warsh çarşamba günü Trump'ın faiz indirimi yönündeki acil taleplerine karşı durarak 2023'ten bu yana ilk kez ABD'nin borçlanma maliyetini artırdı — bu adım finans piyasalarında iyi karşılandı, ancak başkanı fazlasıyla öfkelendirdi. Avrupa Merkez Bankası geçen hafta faizi artırdı; Japonya Merkez Bankası cuma günü ona uyabilir.
Burnham başbakanlığına toplu taşıma fiyatlarını sınırlama ve elektrik faturalarındaki katma değer vergisini düşürme gibi basit ama somut yaşam maliyetini hafifletme önlemleriyle başladı. Ancak şimdi çifte darbeyle karşı karşıya. Enflasyon ve enerji fiyatlarındaki artış bu tür yardımların faydasını yok etme riski taşırken, devlet borcuna yönelik faiz artışı tüketicileri korumaya yönelik gelecekteki önlemlerin maliyetini artırdı.
Bütün bunlar — MPC'nin de kabul ettiği gibi — olumsuz hava koşullarının gıda fiyatlarını yükseltebileceği ve tahvil piyasalarının hâlâ istikrarsız olduğu bir dönemde yaşanıyor.
Yeni başbakan, acı çeken selefi Keir Starmer'a kıyasla dünya sahnesinde yer almaktan çok iç işlere odaklanmayı planladığını söyledi. Ancak şimdi öngörüldüğü gibi İran savaşı uzarsa, küresel jeopolitiğin maliyetleri kendi evinde de hissedilecek.