Sonbahar yapraklarının kızıl ve altın tonları henüz yeni görünmeye başladı. Ancak mevsimin ne zaman geleceğini takvime bakarak kesin olarak söylemek her zaman mümkün olmuyor. Şimdi Forestry England (İngiltere Ormanları) kuruluşu insanları ormanların renk değişimini izlemeye yardımcı olmaya çağırıyor. Bu girişim, ülke genelinde sonbaharın ne zaman ve nasıl geldiğine dair veri toplamayı sağlayacak, diye bildiriyor infohub.kz sitesi.
«Sonbahar Yaprağı İzleme» adlı vatandaş bilimi projesi, insanları Forestry England'ın yeni sonbahar renk takipçisini kullanarak «sonbahar gözlemcisi» olmaya davet ediyor. Katılımcılar ormana gittiklerinde karşılaştıkları en yaygın yaprak rengini kaydedebilir veya kayın, at kestanesi, meşe, üvez ve gümüş huş gibi belirli ağaç türlerinin yaprak tonlarını arayabilir.
Önümüzdeki haftalarda ve gelecek yıllarda toplanan gözlemler sayesinde ülkenin ormanlarından sorumlu Forestry England, sonbahar renginin zamanlaması ve gelişiminin bölgelere, habitatlara ve ağaç türlerine göre nasıl değiştiğine dair genel bir görünüm oluşturmayı amaçlıyor.
Forestry England'ın açıklamasına göre, ilk gözlemler sonbaharın henüz başlangıç aşamasında olduğunu gösteriyor: birçok bildirimde orman örtüsü yeşil renkte. Ancak Worcestershire'daki Wyre Ormanı'nda, Shropshire'daki Haughmond Hill'de ve Cheshire'daki Delamere Ormanı'nda sarı ve turuncu yapraklar kaydedilmiş durumda.
Gümüş huş ve kayın, rengini ilk değiştiren türler arasında yer alıyor; meşe ise ülkenin büyük bölümünde şimdilik ağırlıklı olarak yeşil kalmaya devam ediyor.
Sonbaharın zamanlamasını gün ışığı, sıcaklık, yağış, toprak nemi ve tek tek ağaçların sağlığı gibi faktörler etkiliyor. Forestry England, bu yılki aşırı sıcak ve kurak yazın bazı ağaçların yapraklarını normalden erken dökmesine neden olduğunu belirtti.
İklim krizinden kaynaklanan bu koşulların genel olarak sonbaharı nasıl etkileyeceğini söylemek için henüz erken, çünkü mevsimin nasıl gelişeceğini önümüzdeki haftalardaki hava durumu belirleyecek.
Forestry England ormancılık danışmanı Chris Sorenson'a göre, Birleşik Krallık'taki aşırı sıcak yaz, bu yılı gözlemlemek için özellikle ilginç hale getirdi. «Bazı ağaçlar yapraklarını erken döktü, ancak sonbahar hâlâ önümüzde,» dedi. «İnsanları dışarı çıkıp çevrelerindeki ağaçlara dikkatlice bakmaya ve bunu izlemeye yardımcı olmaya çağırıyoruz.»
Renk değişimi, yapraklı ağaçların kışa hazırlanma sürecinin bir parçası. Günler kısalıp sıcaklık düştüğünde ağaçlar klorofil — yapraktaki yeşil pigment — üretmeyi durdurur, böylece yaprakta zaten var olan sarı ve turuncu pigmentler görünmeye başlar. Bazı türler kırmızı pigmentler de üretir.
Değişimin zamanlaması ve yoğunluğu türlere ve yerlere göre önemli ölçüde değişebilir, bu nedenle ülke genelinde toplanan gözlemler sonbaharın yıldan yıla nasıl geliştiğini anlamak için faydalıdır.