Uluslararası bir araştırma ekibi, Orta Çağ'daki ormansızlaşmanın İtalya'nın kuzeyindeki Iseo Gölü'nde iki yıkıcı tsunamiye neden olduğunu ortaya koydu; bu bilgiyi infohub.kz sitesi duyurdu.
Araştırmanın sonuçları «Nature Communications» bilimsel dergisinde yayımlandı. Uzmanlar sismik profilleri, tortul kayaç karotlarını, arkeolojik buluntuları ve Vatikan Kütüphanesi'ndeki 12. yüzyıla ait bir el yazması da dahil olmak üzere tarihi belgeleri bir araya getirdi. Bilgisayar modellemesi yardımıyla yazarlar, insan kaynaklı peyzaj değişikliklerinin orta şiddetteki depremleri ölümcül dalgaların kaynağına dönüştürdüğünü tespit etti.
Roma İmparatorluğu'nun çöküşünden önce Oglio Nehri deltası, kök sistemleri toprağı güvenle tutan sık ormanlarla kaplıydı. Sualtı yamaçları yumuşak kalıyor ve gölün 250 metreye ulaşan en büyük derinliğine doğru hafifçe iniyordu. Daha sonra otlak ve madencilik ihtiyaçları için alanların yoğun şekilde temizlenmesi, su kütlesine taşınan tortuların üç kat artmasına yol açtı. Biriken çökeltiler sualtı kıyılarını son derece dik ve dengesiz hale getirdi.
1117'de Verona depremi meydana geldiğinde, aşırı yüklenmiş yamaçlar su kütlesine çöktü. Sualtı heyelanı, gölün kuzey kesiminde 50 metreyi aşan dalga yükseklikleriyle dev bir tsunami oluşturdu ve karayı 2,7 kilometre içeriye kadar su altında bıraktı. İkinci felaket, 1222'deki Brescia depreminin ardından yaşandı ve dalga yükseklikleri 13 metreye ulaştı. Monte Isola Adası darbenin bir kısmını üzerine aldı, ancak kentler yine de su altında kaldı.
Araştırmacılar, sekiz yüzyıllık yeni erozyonun ve kıyıların yoğun yapılaşmasının felaketin tekrarlanması açısından muazzam bir risk oluşturduğu uyarısında bulunuyor. Fizikçiler, insan faaliyetlerinin 12.–13. yüzyıllarda Iseo Gölü'nde sualtı heyelanlarını ve dev tsunamileri tetiklediğini, kıyıların günümüzdeki yapılaşmasının ise trajediyi tekrarlayabileceğini belirtti; bu bilgiyi ScienceAlert yazdı.