İsviçre buzulları 2026 yılında buz kütlesinin rekor düzeyde kaybına uğradı. Yeni verilere göre yaz sıcakları Alp zirvelerine ciddi zarar verdi. Son 12 ayda ülkedeki kalan buzul buzunun yüzde 5'inden fazlası kaybedildi; bilim insanları bunu "olağanüstü durum" olarak değerlendiriyor, diye bildiriyor infohub.kz sitesi.

Uzmanlar, iklim değişikliğinin hızı göz önüne alındığında bu denli hızlı erimenin şaşırtıcı olmadığını belirtiyor. Ancak bu durum önümüzdeki on yıllarda tarım, hidroelektrik enerji ve ulaşım için su kaynaklarını tehdit edebilir.

Buzul buzunun kaybı dağ yamaçlarının dengesini bozarak bazı bölgelerde heyelan riskini artırıyor. Aşırı durumlarda bu, sel sularına yol açabilir — ağustos ayında Nepal'de böyle bir olay yaşanmıştı.

Bu olayı birkaç faktör etkiledi: büyük bir kaya ve buzul buzu kütlesinin çökmesiyle başladı. Ancak bilim insanları, uzun vadeli buzul incelmesi ve donmuş toprağın erimesinin tehlikeyi güçlendirmiş olabileceğini söylüyor.

Bu son raporun önemli bir sonucu, İsviçre buzullarının küçülmesi değil (mevcut ısınma koşullarında bu beklenen bir olgu, buna öncelikle fosil yakıt emisyonları neden oluyor), buzun erime hızının kendisi. Yakın zamana kadar Alpler'deki buzul bilimcileri bir yılda buzun yüzde 2'sinin kaybını "aşırı" sayıyordu. Bu yıl yaklaşık yüzde 5,5'i kaybedildi.

"Bu gerçekten felaket bir durum," diyor raporu hazırlayan Glacier Monitoring Switzerland kuruluşunun direktörü Matthias Huss.

En endişe verici bulgulardan biri, araştırmacıların sıcaklığın en düşük olduğu, genellikle karla kaplı yüksek kuşaklardaki ölçüm noktalarında gözlemlediği durum. Deniz seviyesinden 3 500 metre yükseklikte bile yaz sonunda kar kalmadığı tespit edildi.

"Bazı buzullarda en yüksek noktada dört metre buz kaybedildiğini gördük. Oysa yılın bu mevsiminde oranın birkaç metre kış karıyla kaplı olması gerekirdi," diyor Glacier Monitoring Switzerland kuruluşundan Huss.

Kar, buzulun besini gibidir. Normal koşullarda bir kısmı zamanla buza dönüşürdü. Ancak yazdan kar kalmazsa, alt, daha sıcak kuşaklarda erimeyle kaybedilen buzun yerini dolduramaz. Buzul besinsiz kalır, küçülür ve sonunda yok olur.

"Buzullar karmaşıktır, çünkü yukarıda kütle toplayıp aşağı doğru akarlar, burada fizik çoktur," diye açıkladı Mauşon.

"Ama basitçe söylemek gerekirse, şu an gördüğümüz şey, buzdolabından bir buz küpü çıkarmışız gibi, gözümüzün önünde eriyor."

Bilim insanları, iklimin şu anda birçok Alp buzulunun varlığını sürdürmesi için fazla sıcak olduğunu söylüyor. Doğu İsviçre'deki Plattalva gibi bazı buzullar çoktan yok olmuş durumda.