İsviçre'de pazar günü, vatandaşların ülkenin tarafsızlık anlayışını sert biçimde sıkılaştıran anayasa değişikliklerini oyladığı bir referandum düzenleniyor. Masada Rusya'ya yönelik yaptırımlara destek ve NATO ile işbirliği var; bu bilgileri infohub.kz sitesi aktarıyor.
Sağ popülist İsviçre Halk Partisi, İsviçre'nin yalnızca Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından uygulanan uluslararası yaptırımlara katılabileceğini öngören bir kuralın anayasaya girmesini öneriyor. Gazetecilerin belirttiğine göre, İsviçreliler önerilen kuralları desteklerse ülke, Ukrayna'ya yönelik tam kapsamlı işgalin ardından Rusya'ya karşı uyguladığı yaptırımları kaldırmak zorunda kalacak. Moskova, BM Güvenlik Konseyi'nde veto hakkına sahip ve kendisine yönelik her türlü önlemi bloke edebilir.
İsviçre Halk Partisi'nin önerdiği değişiklikler ayrıca, ülkenin doğrudan bir saldırı tehdidiyle karşılaşmadığı sürece herhangi bir askeri ittifakla yakın işbirliğinden vazgeçmesini de öngörüyor.
İsviçre, Şubat 2022'den sonra uygulanan Avrupa Birliği'nin Rusya'ya yönelik yaptırımlarına büyük ölçüde katılmıştı. Ülke NATO üyesi değil, ancak ittifakla oldukça yakın ilişkiler sürdürüyor ve bazı programlarına katılıyor.
İsviçre kendini daha 1815'te tarafsız bir ülke ilan etmiş, 1848'de ise bu statüyü anayasaya yazmıştı. Ancak bugün yetkililer tarafsızlık kavramını oldukça geniş yorumlayabiliyor. BBC'nin İsviçre muhabirinin belirttiğine göre, bunun sonucunda devletin tarafsızlığının sınırları var: ülke, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalini uluslararası hukukun ihlali saydı ve Moskova'ya karşı AB yaptırımlarına katıldı.
Yaz aylarında Rusya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mariya Zaharova, İsviçre'nin tarafsızlık kavramının sıkılaştırılmasını desteklemişti. Telegram'daki paylaşımında, "İsviçre, Avrupa Birliği'nin Rusya'ya karşı yirmi kadar yaptırım paketine katıldı" ve "ülkede yaklaşık 2600 gerçek ve tüzel kişinin varlıkları dondurulmuş durumda" ifadelerini kullanmıştı.
Eylül ortasında açıklanan kamuoyu anketlerine bakılırsa, İsviçreli seçmenlerin önemli bir çoğunluğu değişikliklere karşı. Çeşitli sosyolojik araştırmalar, seçmenlerin %68 ila %63'ünün karşı oy vermeyi planladığını, %31 ila %34'ünün ise lehte olduğunu gösteriyor.
Reuters ajansının Tamedia şirketinin verilerine dayanarak aktardığına göre, tarafsızlığın sıkılaştırılmasını destekleyenler bu adımın yetkililerin kavramı sulandırmasını engelleyeceğini ve İsviçre'nin çatışmaların çözümünde arabulucu rolünü güvence altına alacağını düşünüyor. Ancak değişikliklere karşı çıkanlar, bunun İsviçre'nin uluslararası krizlere yanıt verme imkânını kısıtlayacağını ve savunmasını zayıflatacağını savunuyor. Ankete katılanların yaklaşık %25'i de uluslararası hukuk ihlalleri karşısında yaptırım uygulamaktan vazgeçmenin saldırgan ülkelerin eylemlerine destek olarak görüleceğini ve İsviçre'nin itibarına zarar vereceğini belirtti.