Kazakistan'da yeni bir atık yönetim sistemi oluşturuluyor ve operatörü 'Jasyl Damu' olacak. Şirket, Ulusal Atık Yönetim Merkezi (UAUM) statüsü kazandı ve atık akışlarını, devlet, bölgeler ve işletmeler arasındaki etkileşimi koordine edecek ve sektörün tek tip çalışma mekanizmalarını uygulamaya koyacak. Bu bilgi infohub.kz sitesi tarafından aktarılmaktadır.
Yeni modelin kilit unsurlarından biri, atıkların oluşumundan geri dönüşümüne kadar tüm aşamalarda hareketini izlemeyi sağlayacak dijital bir platform olacak. Platform, atık üreticilerinin dijital pasaportlarını, planlama araçlarını ve atık hareketlerinin izlenmesini ve ayrıca atık yönetimi altyapı tesislerinin tek bir veritabanını birleştirecek.
Paralel olarak 'Jasyl Damu', elektronik ticaret ve geri dönüşümle uğraşan işletmelere yönelik ekonomik destek mekanizmaları dahil olmak üzere atık piyasasını geliştirmeyi planlıyor. Kırsal kesimdeki katı evsel atık yönetim sistemine özel önem verilecek: katı atık yönetimi için dijital bir model uygulanması, altyapının geliştirilmesi ve modern planlama ve atık toplama mekanizmalarının oluşturulması planlanıyor.
Endüstriyel atıklar için geri dönüşüm destek mekanizmaları oluşturulacak, ulusal ve uluslararası yatırımlar çekilecek ve atıkların oluştuğu yerlerde doğrudan geri dönüşüm tesisleri inşa edilecek.
Bu değişiklikler, hükümet tarafından 31 Aralık 2025'te onaylanan Kazakistan'da 2026-2030 yılları için her türlü atığın yönetimi konseptiyle ilgilidir. Belgenin ana fikri, atıkları ekonomik dolaşıma geri döndürülebilecek bir kaynak olarak ele almaktır.
JSC 'Jasyl Damu', Kazakistan Cumhuriyeti Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı'na bağlı bir kuruluştur ve genişletilmiş üretici ve ithalatçı sorumluluklarının tek devlet operatörü işlevlerini yerine getirir. Şirket, araçların, tarım makinelerinin, akümülatörlerin ve çeşitli ambalaj türlerinin ithalatında geri dönüşüm ücretlerini yönetir ve toplar. Bu yetkiler, özel ROP Operatörü'nün tasfiyesinin ardından 2022'nin başında devlet tarafından 'Jasyl Damu'ya devredildi.
Bu arada şirket, bütçe için önemli bir gelir kaynağı olmaya devam ediyor. 2025 yılı sonuçlarına göre net karı, bir önceki yılki 37,4 milyar tengeye karşılık 39,5 milyar tenge olarak gerçekleşti. Bu tutarın 27,6 milyar tenge'si şirket tarafından temettü olarak devlete aktarıldı.
Daha önce 'Kursiv', 'Jasyl Damu' başkanı Yerzhan Sarsenbay'ın şirketin üç yılda 1,5 trilyon tenge geri dönüşüm ücreti topladığını ve harcadığını bildirdiğini yazmıştı.