Kazakistanlıların emeklilik birikimleri hızla artmaya devam ederek rekor seviyelere ulaştı. 1 Temmuz 2026 itibarıyla Birleşik Emeklilik Fonu'nda (BEF) 28,09 trilyon tenge birikmiş olup, bu rakam bir önceki yıla göre 4,08 trilyon tenge (veya %17) daha fazladır. Bu bilgiyi infohub.kz sitesi aktardı.
Emeklilik hesap sayısı da artıyor: Temmuz başında 18,78 milyona ulaşan hesap sayısı, geçen yıla göre 1,11 milyon (%6,3) artış gösterdi. Bunların 12,8 milyonu bireysel emeklilik hesapları, 5,97 milyonu ise işverenin zorunlu emeklilik katkılarının kaydedildiği koşullu hesaplardır.
Ancak BEF, toplam hesap sayısının mudilerin gerçek faaliyetini yansıtmadığını, çünkü emekliler, engelliler, askerler, yurt dışına yerleşenler ve katkı payı artık gelmeyen vefat etmiş mudilerin hesaplarını içerdiğini vurguluyor.
Daha objektif bir gösterge, yıl içinde en az bir katkı payı alan aktif hesap sayısıdır. 2026'nın ilk yarısında bu sayı 7,2 milyondan 7,34 milyona, bu hesaplardaki birikimler ise 20,95 trilyondan 22,24 trilyon tengeye yükseldi.
Aktif hesapların çoğunluğunu düzenli olarak zorunlu emeklilik katkı payı ödeyen vatandaşlar oluşturuyor. Altı ayda bu sayı 6,77 milyondan 6,93 milyona, birikimler ise 20,1 trilyondan 21,07 trilyon tengeye çıktı.
Fon ayrıca ödeme disiplininde iyileşme olduğunu belirtiyor. 2025'te ücretli çalışanlar arasında zorunlu emeklilik katkı paylarının düzenli ödenme ortalaması yılda 8,95'ten 8,98'e, serbest meslek sahiplerinde ise 7,36'dan 7,53'e yükseldi. Yılda 6 ila 12 katkı payı ödeyenlerin oranı ücretli çalışanlarda %80, serbest meslek sahiplerinde %64 oldu.
Bir diğer eğilim, katkı paylarının ödendiği gelir düzeyiyle ilgili. 2025'te asgari ücretin altındaki gelirlerden katkı payı ödenen aktif hesapların oranı %12'den %9'a düştü. Aynı zamanda, medyan ile ortalama aylık ücret arasındaki gelirlerden katkı payı ödenen hesap sayısı arttı.
2025 sonu itibarıyla ücretli çalışanlar arasında emeklilik sistemine katılım oranı %91'e ulaştı. BEF, bunun resmi olarak istihdam edilen vatandaşların neredeyse tamamının kendi emeklilik birikimlerini oluşturduğunu gösterdiğini düşünüyor. Bununla birlikte, serbest meslek sahibi nüfusun sisteme daha fazla dahil edilmesi gerektiğini belirtiyor.
Hatırlatmak gerekirse, son yıllarda özel yönetim şirketleri genellikle Ulusal Banka'dan daha yüksek emeklilik varlığı getirisi gösterdi. 2025'teki yüksek enflasyonist baskı dönemlerinde ise düzenleyici kurum neredeyse hiç reel getiri sağlayamadı.
Haziran 2026'da BEF, Kazakistan'daki asgari yeterlilik eşiklerini yeni metodolojiyle %79 ve daha fazla artırdı. Fon, eşiklerdeki artışı enflasyonla açıkladı.