Kazakistan bankaları 1 Ekim 2024'ten itibaren online kredi vermeden önce müşterilere, kişinin dolandırıcıların etkisi altında hareket edip etmediğini belirlemek amacıyla anket uygulamaya başlayacak. İlgili düzenlemeler, Bankacılık Faaliyetlerinin Yürütülmesine İlişkin Koşullara Dair Gereklilikler'de yer alıyor; bu bilgiyi infohub.kz sitesi aktarıyor.
Yeni uygulamaya duyulan ihtiyaç, yaygın bir telefon dolandırıcılığı yönteminden kaynaklanıyor. Dolandırıcılar sıklıkla kendilerini "banka yöneticisi", "polis" veya "güvenlik birimi" olarak tanıtıyor, mağdurları korkutuyor ve çeşitli bahanelerle kredi çekmeye zorluyor. Sonuçta kişi kredi alıyor ve elde ettiği parayı, gerçekte dolandırıcılara ya da para aklayıcılara ait olan sözde "güvenli hesaba" gönderiyor. Biçimsel olarak vatandaş krediyi kendisi çekiyor, ancak gerçekte baskı altında ve başkasının talimatıyla hareket ediyor.
Yeni anket, bu tür durumları tespit etmeyi amaçlıyor. Kredi başvurusunda bulunanlara yalnızca yedi soru sorulacak: krediyi kim önerdi; kişi bankaya bizzat mı başvurdu yoksa başkalarının (güvenlik birimi, kolluk kuvvetleri, kimliği belirsiz kişiler ve diğerleri) talebiyle mi; kredi hangi amaçla çekiliyor; müşteri kredi koşullarını (tutar, vade, faiz oranı, geri ödeme planı) okuyup anladı mı; herhangi biri baskı yapıyor veya işlemleri acele ettiriyor mu; kredi başvurusunun banka çalışanlarından veya yakınlardan gizlenmesi tavsiye edildi mi; daha önce "parayı koruma" veya "hesaptaki işlemleri kontrol etme" teklifiyle aramalar geldi mi.
"Hesabı kontrol etmek için", "güvenli hesaba aktarmak için", "acilen çekmek için", "kimseye söylememek için" gibi yanıtlar banka için "kırmızı bayrak" olacak. Anket dolandırıcılık veya üçüncü kişilerin etkisine dair işaretler gösterirse, banka ek inceleme yapacak, müşteriye riskleri açıklayacak ve ardından şu kararlardan birini verebilecek: krediyi vermek, koşullar netleşene kadar işlemi askıya almak veya kredi vermeyi reddetmek.
Böylece banka, anket aracılığıyla kredi başvurusunda bulunan kişiye rahatsız edici sorular sorabilecek ve durumun şüpheli göründüğü yerde parayı vermeyerek müşteriyi dolandırıcılık kaynaklı bir krediden koruyabilecek.