Kazakistan'da 22 Eylül'den itibaren benzin ve dizel yakıt fiyatları değişebilir. Bunun nedeni, yakıta uygulanan ek tüketim vergisinin hesaplama mekanizmasındaki düzenleme olacak. Belirlenen toptan fiyatın aşılması durumunda uygulanan katsayı %50'den %95'e çıkarılacak, infohub.kz sitesi bildiriyor.
Yeni katsayı, yakıtın toptan maliyetinin belirlenen eşiği aşması durumunda uygulanmaya başlanacak. Benzin için bu eşik ton başına 214.584 tenge, dizel yakıt için ise 284.350 tenge.
Hesaplama mantığı şöyle: Toptan fiyat belirlenen seviyenin üzerine ne kadar çıkarsa, ek tüketim vergisi hesaplanırken aşımın o kadar büyük kısmı dikkate alınacak. Uzmanlar bunun tedarikçilerin kârlılığını düşüreceğinden ve nihayetinde sürücüler için yakıt maliyetine yansıyabileceğinden endişe ediyor.
Petrol ve gaz sektörü uzmanı Anuar Kojabekov, bununla birlikte fiyatların otomatik olarak iki katına çıkmayacağını belirtiyor.
«Bu, diyelim ki yakıtın otomatik olarak iki katına çıkacağı anlamına gelmiyor. Devlet, şirketlerin bu toptan fiyatın belirlenen eşiği aşan kısmı üzerinden ödediği vergiyi artırıyor. Bu önlem, her şeyden önce toptan fiyat artışından vergi tahsilatını güçlendiriyor. Bu ek gelirler bütçeye aktarılacak», diye düşünüyor.
Petrolcüler zarar endişesi taşıyor. Kazakistan petrol üreticileri birliği PetroMining, katsayı artışının sektör üzerinde ciddi bir yük oluşturabileceğini düşünüyor. Yüksek petrol fiyatının otomatik olarak ekstra kâr anlamına gelmediği vurgulanıyor: Fonların önemli bir kısmı vergilere, üretime ve saha geliştirmeye ayrılıyor.
Birlik verilerine göre sektör üzerindeki vergi yükü yaklaşık %70'e ulaşıyor. PetroMining Başkanı Sayat Boranbekov, yeni katsayı ile ek tüketim vergisinin piyasa serbestleşmesinin ekonomik etkisini aşabileceğini belirtti.
«Şu anda büyük bir geri adımla karşı karşıyayız. %95 oranında ek tüketim vergisi, bu yılın Eylül ayında bile serbestleşmeden elde edilen geliri aşıyor ve petrol tedarikçisi için etki zarara dönüşüyor. Yıllık toplamda bu yaklaşık 400 milyar ila 550 milyar tenge arasında. %50 oranında, 11 Eylül'e kadar olduğumuz durumda, bu hem iş dünyası hem de hükümet için kabul edilebilir yeterli bir modeldi», diyor uzman.
PetroMining ayrıca petrol üretim şirketlerinin ücret ödemeleri, yatırımlar ve jeolojik araştırmalar için kaynağa ihtiyaç duyduğunu belirtiyor. Yeni hesaplama mekanizmasının ne kadar süre yürürlükte kalacağı ise henüz belirsiz.
Birlik, formül değişikliğinin yerli petrol üretim şirketlerinin ekonomisini önemli ölçüde etkileyebileceğini ve iş dünyasının ek maliyetlerinin uzun vadede iç yakıt piyasasına yansıyabileceğini düşünüyor.
Daha önce Kursiv Avto, Kazakistan'da milletvekillerinin kötü benzin nedeniyle araç onarımının tazmin edilmesini önerdiğini bildirmişti.