Görece sakin geçen ekim ayının ardından Kazakistan'ın akaryakıt piyasasında yeniden değişim bekleniyor: Uzmanlar, kasım ayında büyük tedarikçilerin AI-92 benzin ve motorinin toptan satış fiyatını ton başına 10 bin tenge artırabileceğini öngörüyor; ancak keskin bir fiyat sıçraması beklemiyorlar. Bu bilgiler infohub.kz sitesinde yer alıyor.
Uzmanların gözlemlerine göre ekim ayında benzin ağırlıklı olarak ucuzladı, motorin fiyatları ise istikrarlı seyretti. Şimdi ise televizyon kanalının haberine göre istasyonlardaki fiyat artışı kademeli ve bölgeler arasında eşit olmayacak. Birikmiş yakıt stokları ve tedarikçiler arasındaki rekabet fiyatları dizginlemeye yardımcı olacak; enflasyon ve motorinde kışlık tiplere geçiş ise tam tersine fiyatları yukarı itebilecek.
Petrol ve gaz sektörü uzmanı Anuar Kojabekov, tahminini şöyle paylaştı: "Ton başına 10 bin tenge, litre başına yaklaşık 7-8 tengeye denk geliyor. Bu benzin için de geçerli; motorinde ise litre başına yaklaşık 9 tenge artış söz konusu. Ancak birikmiş stoklar ve rekabet, bu artışın tüketiciye yansımasını sınırlayabilir. Bu nedenle artış kademeli olacak ve bence bölgeler arasında aynı düzeyde olmayacak."
Benzin ve motorin durumu farklı seyrediyor. Benzin fiyatı büyük ölçüde stoklara ve tedarikçiler arasındaki rekabete bağlıyken, motorin piyasasını ayrıca mevsimsel faktör de etkiliyor: Soğukların başlamasıyla düşük sıcaklıklara dayanıklı kışlık yakıt tiplerine talep artıyor. Uzmanlara göre rafinerilerin kesintisiz çalışması ve yakıtın zamanında tedarik edilmesi, ciddi bir fiyat artışını önlemeye yardımcı olacak.
Ancak yakıt fiyatlarını yalnızca iç faktörler etkilemiyor. Uzman Arman Bayganov, "Kazakistan'da enflasyon olduğu sürece fiyatlar her hâlükârda artacak. Bu birbirine bağlı bir süreç. Ayrıca akaryakıt fiyatlarındaki artışı etkileyen dış faktörü de belirtmek gerekir. Çünkü Rusya, Kırgızistan, Özbekistan gibi ülkelerde fiyatlar çok daha yüksek ve bu durum Kazakistan piyasası üzerinde baskı oluşturacak" değerlendirmesinde bulundu.
Şu anda yakıt fiyatları bölgeye ve benzin istasyonuna göre belirgin şekilde farklılık gösteriyor. Örneğin AI-92 benzinin litresi Astana ve Almatı'da yaklaşık 253 tenge, Şımkent'te ise 238 tengeden başlıyor ve üzerine çıkıyor. AI-95 yaklaşık 60-70 tenge daha pahalıya gelecek. Motorin fiyatları ise daha da yüksek. Son bir yılda AI-92 benzinin fiyatı %12, AI-95'in fiyatı ise %15 arttı.